Previous Lesson -- Next Lesson
a) Efundeli oyo Klisto alobi ete azali mokonzi (Yoane 18:28-38)
YOANE 18:28-32
28 Bamemaki Yesu longwa na Kayafa tii na na esika ya lokumu. Ezalaki ntɔngɔntɔngɔ. Bango moko bakɔtaki na esika ya kosambisama te, mpo bákóma mbindo te mpe bálya Elekeli. 29 Bongo Pilate abimaki epai na bango pe alobi: "Efundeli nini bozali kofunda moto oyo?" 30 Bazongiseli ye ete: “Soki azalaki mosali mabe te, mbɛlɛ topesaki ye epai na yo te.” 31 Pilato alobi na bango: "Bókamata ye mpe bósambisa ye na kolanda mobeko na bino." Bayuda balobi na ye: “Ezali na nzela te ete tóboma moto.” 32 Yango esengelaki kokokisa liloba ya Yesu, oyo alobaki, kolakisa liwa nini akokufa.
Bayuda mosusu basilaki kokanisa koboma Yesu nsima ya kobikisa moto oyo azali paralize na Betesaida (5:18), nzokande bakonzi mingi ya Bayuda bazwaki ekateli ya liwa na ye nsima ya lisekwa.
Ntango Mokonzi ya mboka azalaki liboso ya Yesu, abimaki mpo na koluka koyeba makambo oyo Bayuda bazalaki kosɛnga. Abebisaki ntango mingi te na koswana mpe asosolaki ntina ya komilelalela na bango. Ezaleli ya Pilate epai ya Yesu emonisami na mwa kosɛka ya kotyola – mokonzi oyo azalaki na bibundeli to mampinga te, oyo akɔtaki na Yelusaleme na mpunda, azalaki likama te mpo na Loma. Kasi ayanolaki malamu na makambo oyo Bayuda bazalaki kosɛnga, mpe andimaki na molende na bango. Asilaki kotya mokonzi moko ya basoda mpo bákanga Yesu. Kokima na bango elongaki: mokangami azalaki na mawa na ye. Nzokande Pilato atunaki ete: “Azali na ngambo nini?”
Bayuda ya kala basakolaki na ndenge ya polele ete: Oyebi makambo oyo tolobaki mpo na ye. Mobali oyo azali mobomi na bato na nzila ya poloso mpe motomboki. Tozali na mposa na yango te. Toyaki na visite officielle na kombo ya peuple te. Toyei kosenga liwa na ye, po bato batungisama lisusu te.
Pilato ayebaki makanisi mpe makanisi mabe ya Bayuda, mpe ayebaki ete efundeli yango etalelaki mobeko na bango mpe elikya na bango ya Masiya moko ya nguya. Yesu alobaki mabe moko te mpe asalaki likambo moko te ya mabe engebene mibeko ya Loma. Na yango, apesaki Yesu na mabɔkɔ na bango, mpe asɛngaki bango básambisa ye na kolanda mibeko na bango.
Na ntango wana, Bayuda bazalaki na ndingisa te ya kobatela bato oyo babukaki mibeko mabanga. Balingaki koyokisa Yesu nsɔni na ntango ya kosambisa na miso ya bato nyonso oyo Baloma batalelaki likambo ya mbindo. Na bongo, akozwa etumbu ya makasi koleka, oyo epesamaki na baombo mpe bato mabe – mpe akobaka ye na nsɛtɛ na “nzete oyo elakelami mabe.” Yango ekolimbola ete Yesu azalaki Mwana ya Nzambe te, na nguya mpe moyengebene, kasi azalaki na botau mpe mofingi. Kayafa alingaki ete báboma ye na ekulusu na mabɔkɔ ya Baloma mpo na komonisa ete azalaki Masiya te, kasi azalaki moto oyo azali kobɔtɔla bato mpe mokosi.
YOANE 18:33-36
33 Na nsima, Pilato akɔtaki lisusu na Ndako ya Mokonzi, abengi Yesu mpe alobaki na ye ete: “Ozali Mokonzi ya Bayuda?” 34 Yesu ayanolaki boye: "Olobi boye mpo na yo moko, to basusu bayebisaki yo mpo na ngai?" 35 Pilato ayanolaki ete: “Nazali Moyuda?” Ekolo na yo mpe banganga-nzambe bakonzi bapesi yo epai na ngai: osali nini? 36 Bokonzi na ngai ezali ya mokili oyo te, Yesu ayanolaki. Soki bokonzi na ngai ezalaki ya mokili oyo, basaleli na ngai balingaki kobunda mpo na ngai, mpo napesa ngai na mabɔkɔ ya Bayuda te; kasi sikoyo bokonzi na ngai euti awa na nse te.
Basoda bamemaki Yesu na ndako ya kofanda. Nsima ya koyoka bifundeli ya Bayuda, Pilato alingaki koyoka ye moko ndenge Yesu azalaki kosamba. Pilato azalaki kotyela maloba ya Bayuda motema te. Atunaki Klisto, “Ozali Mokonzi ya Bayuda? Namoni Masiya mosusu oyo bazali na bibundeli kino na mino, na mandefu ya moindo mpe na miso ya nkanda. Ozali mobundi te to mobulu.
Yesu amonaki ete Pilato azalaki kotya ntembe na likambo na ye ya bokonzi mpe atunaki ete, “Basoda na yo bayebisaki yo ete bayekoli na ngai babundaki na bango na elanga?” Ba sangi na bino bayokaki ngai nasala ba discours politiques? To motuna na yo euti kaka na lokuta ya Bayuda? Mokambi asengeli te koyoka bifundeli ya lokuta."
Pilato asilikaki mpe alobaki ete: “Nazali Moyuda?” Lokola nde nazali koloba ete: “Nakomikitisa te na nivo ya bato wana ya motó makasi ya Nzambe, oyo balobelaka lingomba butu na moi.”
Na yango, Pilate andimaki ete ezali ye te nde akangaki Yesu, kasi nde bato ya Bayuda, bakonzi na bango mpe bato oyo balingaka ekólo. Na nsima, atunaki: “Osali nini?” Nazali na mposa ya eyano mpo na kokutana na baoyo bazali kofunda yo. Loba, soki te bakobɛta yo; loba bosolo mobimba."
Yesu ayanolaki na ndenge amonisaki solo na ndenge oyo emonanaka mingi te: “Bokonzi na Nzambe ezali ya Ye moko, etongami te likoló na mpako to na bibundeli to na misala makasi mpo na kosalela basusu.” Bokonzi ya Klisto ekoleka te lokola basusu. Yesu ateyaki bayekoli na ye ete bábunda na mipanga to na babɔmbi te. Bokonzi na ye ekeseni mpenza na makonzi nyonso ya mabele.
YOANE 18:37-38
37 Pilato alobaki na ye ete: “Bongo ozali mokonzi?” Yesu ayanolaki ete: “Olobi, nazali mokonzi.” Nabotamaki mpe nayaki na mokili mpo na kopesa litatoli ya solo. Oyo azali ya solo ayokaka mongongo na ngai. 38 Pilato alobi na ye: "Bosolo ezali nini? Nsima ya koloba boye, abimaki lisusu epai ya Bayuda, mpe alobaki na bango ete: “Namoni mbeba moko te epai na ye.”
Pilato akangaki ntina ya maloba ya Yesu te, kasi asosolaki ete mofundami andimaki ete azali Mokonzi kozanga kolimbola ndimbola ya bokonzi yango. Yesu ayanolaki ete: “Omoni mwa moke sekele na ngai mpe ososoli maloba na ngai: Mokonzi azali nkolo mpe nkolo na bokonzi na ye, Bokonzi na ngai ezali ya mokili oyo etondi na lokuta mpe na bokosi te, mpamba te nazali Mokonzi ya Solo.”
Na nsima, Yesu andimisaki ete kobotama na ye epai ya Ngɔndɔ Maria ezalaki ebandeli ya bomoi na ye te, kasi ayaki na mokili na biso uta na bomoi nsima ya liwa. Abotamaki na Tata liboso ya bileko nyonso. Ayebi bosolo ya bonzambe. Yesu apesi litatoli ya Solo ya Nzambe. Azali motatoli ya sembo. Kasi Pilato asekaki mpe atunaki ete: “Solo ezali nini?” Mokambi ya mboka amonaki bokosi mpe bokosi mingi na boye ete andimaki lisusu solo te. Yesu azali motatoli ya sembo ya bosolo ya lola mpe amoniseli biso nkombo ya Tata na ye.
LOSAMBO: Nkolo Yesu, ozali Mokonzi na ngai; Nazali ya yo. Komisa ngai moombo ya bolamu na yo; bomba ngai na bosolo na yo.
MOTUNA:
- Ndenge nini mpe na ndimbola nini Yesu azali Mokonzi?