Previous Lesson -- Next Lesson
1. Yesu asukoli makolo ya bayekoli na ye (Yoane 13:1–17)
YOANE 13:1-5
1 Nzokande liboso ya Elambo ya Elekeli, Yesu, ayebaki ete ngonga na ye ekoki mpo na kolongwa na mokili oyo epai ya Tata. 2 Na ntango ya kolya, ntango Zabolo asilaki kotya yango na motema ya Yudasi Iskariote, mwana ya Simona, mpo na kotɛka ye, 3 Yesu ayebaki ete Tata apesaki biloko nyonso na mabɔkɔ na ye mpe auti epai ya Nzambe mpe akei epai ya Nzambe, 4 atɛlɛmaki na bilei ya mpokwa, atyaki bilamba na ye pembeni, azwaki eloko ya kosukola mpe alataki mokaba. 5 Na nsima, asopaki mai na saani mpe abandaki kosukola makolo ya bayekoli mpe kopangusa yango na eloko ya kosukola oyo bakangaki ye na mokaba.
Kobanda na mokapo oyo, Yoane azali kokende na estrade ya sika mpe na likambo ya sika. Liboso, Yesu abengaki bato mingi; Likambo ya mawa, makomi “Pole engɛngaka na molili mpe molili ekangaki yango te” endimami kati na bango. Bongo Yesu alongaki te? Te! Lokola bato na mobimba bandimaka yango te, kasi Nkolo aponaki basusu oyo bazalaki pene mpe bayambolaki mpe akotisaki bango na kati ya cercle ya bayekoli na ye. Na mikapo oyo tokotanga ndenge Yesu alobaki na baponami, lokola mobali ya libala azali koloba na mwasi na ye ya libala. Azali ya bango ndenge bango bazali ya ye. Bolingo ya Nzambe ekomi devise ya ba lisapo wana. Bolingo oyo ezali kaka mayoki ya moimi te, esangisi libiangi ya kosalela. Na Biblia, bolingo esɛngaka komipesa na komikitisa epai ya bato oyo babongi te. Na masolo oyo, Yesu abimisi bizaleli na ye oyo eleki kitoko epai ya bayekoli na ye, alimboli bolingo na ye na kopesaka elilingi ya mosaleli, oyo ezali elilingi ya bomoi na ye, liwa na ye mpe lisekwa na ye.
Yesu ayebisaki ete liwa na ye ekosalema liboso ya Elekeli. Azalaki kokende epai ya Tata na ye. Oyo pe Nzela na yo? Azalaki na mokili, kasi miso na ye ezalaki ntango nyonso kotala Tata na ye. Epai na ye azwaki nguya, litambwisi mpe esengo ya koyika mpiko na bato mabe motindo wana. Kosangana na Nzambe, amonaki ete Satana azalaki koloba na mongongo ya nse makanisi ya mabe na motema ya moyekoli moko. Mobali oyo amipesaki mokemoke nzela ya kozala na bokonzi ya lokoso, lolendo mpe koyina. Kasi, Yesu ayinaki motɛki yango te, kasi alingaki ye na bolingo ya Nzambe tii na nsuka.
Yesu azalaki komitika te epai ya motɛki yango lokola nde likambo yango ekoki kopengolama te. Ezalaki Yuda te, to Kaifa te, to Elode te, to Pilato te, to bakambi ya Bayuda to ebele ya bato nde bakozwa ekateli ya likambo oyo ekosalema, kasi na kotalela nsɔni na ye mpe komikitisa na ye, Tata atyaki bilimo mpe bato nyonso na nse na ye. Azwaki ekateli ya kokufa lokola Mwana-Mpate ya Nzambe mpe aponaki ngonga na ye. Na boumeli ya makambo nyonso ya mpasi oyo elandaki, abungisaki ata moke te esika oyo azalaki kouta mpe mokano na ye. Yesu azali Nkolo oyo abongolaka nzela ya lisolo.
Klisto alingaki te kozonga epai ya Tata na ye, kasi abendaki bayekoli na ye na boyokani ya esengo ya Nzambe. Na kosukolaka makolo na bango, ateyaki bango komikitisa mpe asalelaki bolingo ya Nzambe. Na ndenge yango, akómaki mosaleli. Amikómisaki moto oyo aleki bato nyonso, mpo ete bato oyo baleki pɛtɛɛ kati na bango báyeba ete Nzambe asalelaka bato. Nkolo ayangelaka na malili te to na kozanga komibanzabanza te, kasi afukami mpo na kopetola biso mpe kobongola biso na elilingi ya boboto na ye.
Yesu azali ndakisa na biso ya lokumu. Ntango nini tokofukama liboso na ye mpe tokosambela ye? Ntango nini tokobongola makanisi na biso mpe tokogumba mokɔngɔ na biso oyo ezali rigide mpe inflexible?
Ndeko, kino okobukana, okosalela bandeko na yo, okolinga banguna na yo, to okobatela bazoki, ozali moklisto ya solo te. Ozali mosali to nkolo? Kobosana te que Yesu azali mosali ya bomoto nionso, amikitisaka po asalela yo. Okondima mosala oyo to ozali komona na lolendo nyonso ete ozali malamu mpe ozali na mposa ya mosala moko te epai ya Nzambe?
YOANE 13:6-11
6 Bongo ayaki epai ya Simo Petelo; Petelo alobaki na ye ete: “Nkolo, ozali kosukola ngai makolo?” 7 Yesu ayanolaki ye ete: “Oyo nazali kososola yango sikoyo te, kasi okososola na nsima.” 8 Petelo alobaki na ye ete: “Okosukola ngai makolo ata mokolo moko te.” Yezu azongiseli ye: "Soki nasukoli yo te, ozali na eteni moko te na ngai." 9 Simona Petelo alobaki na ye ete: “Nkolo, kaka makolo na ngai te, kasi mpe mabɔkɔ na ngai mpe motó na ngai.” 10 Yesu alobaki na ye: “Ye Ye oyo asukolami asengeli kaka kosukola makolo mpo azala pɛto mobimba; mpe bozali peto, kasi bino nyonso te. 11 Mpo ayebaki moto oyo ateka ye; Yango wana alobi: Bino nyonso bozali pɛto te.
Bayekoli bazalaki komiyoka malamu te ntango bazalaki kotala Nkolo na bango azali kosukola makolo. Soki bayebaki oyo akosala nsima ya ‘Elambo ya Nkolo,’ mbɛlɛ basukolaki makolo na bango moko. Nkolo na bango asalaki kaka te kondimana ya sika kati na bango mpe Nzambe, kasi alakisaki bango lisusu makambo mpe ndimbola ya kondimana wana: ezali eloko moke te koleka mosala ya bolingo mpe ya kosalela.
Petelo azalaki moyekoli oyo aleki komikumisa mpe ya molende. Alingaki te ete Yesu asalela ye; Na yango, amekaki kopekisa ye, kozangaka kotalela maloba oyo Yesu alobaki na ye. Na nsima, Yesu alimbolaki libombami ya kosukola makolo epai na bayekoli nyonso, lokola nde azali koloba na biso ete: “Soki kopɛtolama, ozali na eteni te kati na bokonzi, mpe soki olimbisi masumu te, okoki kotikala kati na ngai te.” Kosukolama na makila na ye ezali ntango nyonso mpe koumela na bopɛto oyo ezali kokende liboso ntango nyonso. Ezali ye oyo abatelaka bino na ngolu na ye mpe na boyokani na Mwana ya Nzambe.
Na nse ya bopusi ya pole, Petelo atalaki maboko na ye oyo esalaki mabe mpe akanisaki na ntina ya makanisi na ye ya malembe na kososola mwango ya Nzambe. Ayokaki soni mpe asengaki bopetoli ya bomoto na ye mobimba. Yesu akitisaki ye motema ete: “Moto nyonso oyo akoya epai na ngai akómaka pɛto mpenza na nzela ya kondima na ye.” Na yango toyekolaka ete tozali na mposa ya bopetoli ya sipesiale te to ya bosantu ya likolo te, mpo makila ya Yesu epɛtolaka biso na masumu nyonso. Ezali na bosantu monene to ya kokoka te koleka bolimbisi ya masumu na nzela ya makila na Ye. Ntango tozali kotambola, tozwaka mputulu mbala na mbala. Ndenge moko mpe, tobondelaka ntango nyonso ete: “Limbisa masumu na biso.” Atako bana ya Nzambe basengeli kaka kosukola makolo mokolo na mokolo, bana ya mokili oyo bazali na mposa ya kopɛtolama mobimba.
Yesu atalaki bayekoli na ye mpe alobaki ete: “Bozali pɛto.” Abengisaki bango mpo na kokota na kondimana elongo na Nzambe. Mwana na Mpate akufaki mpo na bayekoli na ye mpo na kopesa bango likoki ya kotikala na boyokani na ye ya bonzambe. Moto moko te azali peto na kati na ye moko, kasi makila ya Klisto epɛtolaka biso na masumu nyonso.
Likambo ya mawa, bayekoli na ye nyonso te bazalaki basantu, mpe ezali ndenge moko lelo. Basusu basalaka lokola bazali kosepela na bopeto oyo ya moboko mpe bazali komitambwisa lokola nde bandimaka makila ya Klisto, kasi Molimo Mosantu etondisaka bango te. Elimo ya Satana ememaka bango na koyina, zuwa, lolendo mpe ekobo. Na yango, na kati ya bato ya losambo, mbala mingi ezalaka na bato oyo bilimu mabe mpe balingaka mbongo. Yesu azali na mposa ya kosukola makolo na yo mikolo nyonso, kosikola yo na masumu ya ndenge nyonso, mpe kopetola yo mobimba mpo na boyokani na Nzambe. Mimeka, ozali mosali to nkolo?
LOSAMBO: Nkolo Yesu, totondi yo mpo omilongola nkembo mpe okiti epai na biso, bato ya mbindo. Omikitisaki mpo na kosukola makolo ya bayekoli na yo, mpe opetolaki mitema na biso na masumu. Tozali kokumisa yo mpe tozali kobondela yo olongola biso na makanisi nyonso ya lolendo, mpo tófukama mpe tókóma basaleli na yo. Salisa biso tokoma moke koleka banso mpe tozala pene ya kosalela Yo na lingomba mpe libota na biso.
MOTUNA:
- Yesu kosukola bayekoli makolo elimboli nini?
YOANE 13:12-17
12 Nsima ya kosukola makolo na bango mpe kozwa bilamba na ye, afandaki lisusu mpe alobaki na bango ete: “Boyebi nini nasali bino?” 13 Ozali kobenga ngai Molakisi mpe Nkolo; mpe olobi malamu, mpo nazali. 14 Bongo soki ngai, Nkolo na bino pe Moteyi, nasukoli makolo na bino, bino pe bosengeli kosukolana makolo. 15 Pamba té napesi bino ndakisa, po bósala ndenge nasali bino. 16 Ya solo, nazali koloba na bino ete, mosaleli aleki nkolo na ye monene te, mpe ntoma aleki ye oyo atindaki ye te. 17 Soki oyebi makambo yango, okozala na esengo soki osali yango.
Yesu abandaki diskur na ye ya kopesa mbote ya bopemi na maloba mpamba te. Mbala mingi, maloba motindo wana mazali na ntina mingi te longola bobele soki batye yango na misala. Atunaki bayekoli na ye soki basimbaki nsango ya geste na ye ya elilingi: “Fungola miso mpe tala, nazali elongo na bino lokola moko na bino. Nafandi na kiti ya bokonzi te nazali kobatela bino na makolo na ngai lokola baombo. Te!Namilongolaki nkembo mpe nakómaki moko na bino moto ya lolendo amikumisaka, oyo alingaka amikitisaka mpe ayikaka mpiko na makambo nyonso, amiwanganaka mpe asalelaka na nzoto mpe na misala.
“Bolingi kozala bayekoli na ngai.Nazali ndakisa na bino, nalobaka kaka te, kasi nasalelaki mateya na ngai. Tala ngai: Nazali mosali. Soki bolingi kolanda ngai, bómikitisa mpe bósalelana. Ye na kati na bino oyo azali na mposa ya kozala liboso azali moke. Kasi ye oyo asalelaka basusu na boboto mpe atikali moke azali mpenza monene.”
“Kokanisa te ete Eklezia ezali liyangani ya basantu ya kokoka. Bango banso bazali kokoma bongo. Napetoli bango banso mpe bazali na motindo ya bule. Kasi mondimi moko na moko azali na mposa ya motema molai mpe ntango mpo na kokola na molimo. Moto nyonso azali koyengayenga mpe kokweya. Oyo ezali mokumba na ngai mpe etinda na ngai: bolimbisana mabunga mpe masumu na yo. Komisambisa te, kasi komisunga yo moko. Kosukola mitó ya bato mosusu te, kasi makolo na bango. Te. Te moto asengeli kotyola basusu, bozali bandeko, bokomona ete nasili kosala yango: Nayaki mpo na kosalelama te kasi mpo na kosalela bomoi na ngai ezali mosala, mbeka mpe komitika mpo na bato nyonso.”
"Natindi bino na mokili, bantoma ya bolingo. Oyo atindami azali monene lokola oyo atindi ye. Mosala na bino ya liboso ezali ya kokoma mosaleli lokola ngai. Soki bososoli yango, bokozala na ntina ya devise mpe liloba ya bokengeli ya boklisto."
"Etinda na ngai ya mibale: soki oyebi makambo oyo, ozali na esengo, soki osali yango. Nalobelaki kaka bolingo te; nasalelaki yango." Mosala ezali mosala mpe mbeka, kaka maloba, mabondeli, mpe mayoki te. Mposa ya kosalela ezali na lolenge ya mondimi oyo azali kopusama mpo na kosalela misala ndenge na ndenge ya bolingo. Ye oyo asalelaka te azali na ntembe te mondimi te. Mabondeli makasi oyo ezangi misala ya lisungi ezali bokosi. Misala ya malamu ebikisaka bino te; Ezali makila ya Klisto nde ebikisaka. Kasi soki omikitisi epai ya babola mpe bato oyo bazali koyengayenga mpe osaleli bango ntango nyonso, okotonda na esengo ya Nzambe. Esengo malamu ya Nzambe ezali kozipa basaleli ya Klisto.
Ndeko, olingi okoma masta pe molakisi? Talá epai ya Yesu. Azali molakisi par excellence. Atɛlɛmi liboso na yo lokola mosali. Olingi kosalela mateya na ye? Bandá lelo mpe salá. Na losambo, tuna Ye wapi, ndenge nini, mpe nani osengeli kosalela. Soki oyebi makambo oyo, ozalaka na esengo soki osali yango.