Previous Lesson -- Next Lesson
d) Sekele Ya Kobika Ya Bana Ya Yakobo Na Mikolo Ya Suka (Baloma 11:25-32)
BALOMA 11:25-32
225 Bandeko, nalingi ete boyeba mabombami oyo mpo ete bomimona te ete boleki na bwanya : ndambo ya bana ya Isalaele bakowumela kozala mitema libanga kino Bapagano nyonso bakokota na libota ya Nzambe. 26 Boye, bato nyonso ya Isalaele bakobika, kolanda ndenge ekomama : “Mokangoli akobimela na Siona, akolongola mabe kati na Jakobi. 27 Oyo ezali kondimana na ngai elongo na bango ntango nakolongola masumu na bango. 28 Na oyo etali nsango malamu, bazali banguna mpo na bino; kasi mpo na oyo etali maponami, balingami mpo na bolamu ya bankoko na bango. 29 Pamba té Nzambe azongisi makabo na ye pe libiangi na ye te. 30 Kaka ndenge bozalaki na botosi te epai ya Nzambe, kasi na nzela ya kozanga botosi na bango bozwi sikoyo motema mawa, 31 ndenge moko mpe sikoyo bazangi botosi, mpo na motema mawa oyo bamonisaki bino, bango mpe báyokela yo mawa. 32 Mpo Nzambe akangi moto nyonso na kozanga botosi, mpo ayokela bango nyonso mawa.
Paulo akutanaki na bato oyo bazwaki mokanda na ye lokola bandeko na ye. Na esakola oyo, andimaki ete Nzambe azali Tata na ye mpe Tata na bango lokola, mpe ete makanisi nyonso, bolukiluki, mpe balapolo oyo etali maponami, lote, mpe destin ekoki kosalema te na théorique oyo etongami na likanisi ete Nzambe azali monene, kasi makambo oyo esengeli kosalema liboso ya Nzambe oyo ayebani, Tata ya Nkolo na biso Yesu Klisto na bomoi, oyo azali Tata Mosantu na biso ya bolingo mpe ya mawa.
Nsima ya bofungoli wana, Paulo alobelaki sekele moko oyo bato bayebaki te tii ntango Tata ya likoló amonisaki ye yango polele mpenza. Yango wana Paulo asɛngaki na balimboli, basakoli mpe bato nyonso ya teoloji bákolisa filozofi moko te, mingimingi epai ya bana ya Yakobo, kasi báyoka na likebi mpenza liloba ya Nzambe mpe bákanga yango na motó. Ye oyo asakolaka makanisi na ye moko azali na likama mpo amimonaka lokola moto ya mayele mpe ya bwanya, mpe abunga nzela nokinoki. Kasi ye oyo akangami na liloba ya Nzambe na losambo mpe ayokaka liloba ya Molimo Mosantu azali kokola mokemoke na boyebi ya mabombami ya bolingo ya Nzambe Tata na biso na Lola.
Sekele oyo Paulo alobelaki mpo na mikolo ya nsuka ezali na biteni mingi.
Koyeisa makasi ya Yisalaele ezalaki lokola hema oyo esalemi na elamba ya minene; ebatelaka baoyo bafandi na nse na yango na molunge ya moi, kasi epekisaka bango bámona mpe báyoka. Na yango, bamonaka te, batangaka te, bayokaka te, atako bazali na makoki ya kosala yango (Yilimia 16:90-10).
Bana ya Yakobo nyonso te bazalaki na motema mabe, kasi mingi kati na bango. Bayekoli ya Yesu mpe bantoma na ye, mpe lingomba ya liboso, babongoli motema liboso ya Yoane Mobatisi. Yango ebongisaki bango mpo na koya ya Klisto mpe lobiko na ye, mpe bafandaki na lisanga na ye mpe bamonaki pole ya nkembo ya Nzambe.
Koyeisa mitema makasi ebandaki mibu nkama nsambo yambo ya boyei ya Klisto (Yisaya 6:5-13), pe Yesu alakisaki yango polele (Matai 13:11-15), pe Paulo alimbolaki yango na bozindo na mawa (Misala 28:26-28). Koyeisa makasi wana ebongwanaki nsɔmɔ ya bato nyonso ntango Bayuda bapesaki mokonzi na bango mpo bábaka ye na ekulusu mpe baboyaki Molimo Mosantu, yango wana Baloma batɛkaki bango na boombo tii na bisika nyonso ya mokili.
Koyeisa makasi ya Bayuda ekowumela libela te, kasi ezali kokoba tii na nsuka ya motango ya bandimi oyo bawutaki na bikolo mosusu. Ntango libiangi ya basumuki uta na bikolo mosusu esili, Nkolo apesi Bayuda libaku moko ya nsuka mpo na boyamboli mpe bozongisi sika.
Bongo nani ezali Yisalaele oyo ya kokoka oyo akobika na mikolo ya nsuka, oyo Paulo alobelaki lokola likambo moko ya kosepelisa na lisolo ya lingomba mpe ya bikólo? (Liyebisi: Bolukiluki oyo ezali na boyokani ata moke te na politiki; ezali bobele ya elimo.)
Bokuse: Tika ete tósala mbangumbangu te mpo na koloba ete Yisalaele ya solo azali nani na miso ya Klisto. Biblia eteyi biso ete nkombo oyo ezali kolobela te nzoto ya politiki to mobali to mwasi moko boye, kasi libosoliboso ezali kolobela likambo moko ya solo ya elimo. Tomoni, na mikolo wana, ete bankoto ya bakitani ya sika ya Yakobo, na Moyen-Orient, na Europe, mpe na Amerika, bazali bato ya solo baponami mpe nzoto ya molimo ya Klisto. Toyebi te ndenge nini motango yango ekobakisama, kasi toyebi ete bakokutana na minyoko ya makila na motɛmɛli ya Klisto na bandako na bango moko. Mpo na oyo etali Klisto, ye moko akosangisa milimo ya ba martyrs mpe akomata bango na kiti na ye ya bokonzi mosantu. ( Emoniseli 13:7-10; 14:1-5 ).
Moto nyonso oyo akokɔta na mozindo na Mokanda epai ya Baloma (11:26-27) akomona ete bisakweli oyo etali lobiko ya bana ya Yakobo ezali komonisa makambo ya sikisiki:
Paulo atatolaki ete bato ya Bayuda oyo bazalaki na losambo bakómaki monguna ya Nsango Malamu mpo na kondimana wana ya sika. Kasi bolɔzi oyo ememaki litomba monene na bikólo oyo batyolamaki, mpamba te basosolaki lobiko kati na Klisto mpe bakangamaki na ngolu ya Nzambe na nzela ya kondima.
Na tango wana kaka, ntoma epai ya bapakano amonisaki Bayuda, oyo bazalaki banguna ya lingomba na Loma, ete bazali naino balingami na Nzambe mpo na kondima ya bankoko na bango mpe koponama na bango na komipesa na bango. Baoyo Nzambe aponi batikalaka baponami ntango nyonso, ata soki basali libunga to baboyi koponama na bango. Mpe makabo manso ya molimo mpe mabaku ya bondimi oyo Nzambe apesi na bandimi etali bosembo na bango oyo ebongwanaka te (Baloma 11:29). Ntembe ekozala te na ntina ya boponami na biso mpe bosantuli ya bomoi na biso, kasi tozali kotia motema na liloba ya Nzambe, lokola mwana atie motema na liloba ya tata na bango.
Ntoma Polo azongelaki na Baloma 11:30-31 slogan mpe mokano ya eteni ya mibale ya mokanda na ye oyo etali bosikoli ya bana ya Yakobo. Amekaki kolona mitinda oyo na makanisi ya banguna ya lingomba na Loma:
Moto nyonso oyo alingi kososola eteni ya mibale ya Mokanda epai ya Baloma asengeli kokɔta na mozindo na kati ya mitinda oyo mpe kobongola yango na mabondeli mpe mabondeli mpo ete bato oyo babungi bábika. Na bwanya nyonso, Polo asimbaki mitinda yango mpe akómisaki yango moboko ya losambo mpe komipesa na ye epai ya Nzambe. Akumisaki Mosantu mpo ete atikaki Bayuda bakweya na bozangi botosi mpe botomboki, mpo ete ayokela bango banso mawa lisusu, soki bandimi mbeka oyo ebongisamaki mpo na bango na nzela ya bondimi (Baloma 11:32).
Polo asakolaki te boyokani ya mobimba epai ya moto nyonso, lokola nde Nzambe abikisaka basumuki nyonso na mikolo ya nsuka mpo na bolingo na Ye mpe abenganaki bafingi na lifelo. Oyo ndenge ba oyo balingi Nzambe abikisa zabolo bakanisaka. Yango wana basambelaka ye, mpo na kokɔta na Paladiso elongo na ye. Nyonso wana ezali illusion mpe lolendo, mpo Nzambe azali bolingo mpe bosolo, mpe bosembo na Ye ekoki kokabwana te na bango.
Kasi Polo alingaki ete Bayuda banso bayambola mpe babikisama na bondimi na Mobikisi. Kasi Yesu azalaki na makambo ya solo mingi, mpo akoloba, lokola esakolami na mokolo ya kosambisama epai ya baoyo balingaka babola te: “Bólongwa epai na ngai, bino balakelami mabe, na mɔ́tɔ ya seko oyo ebongisami mpo na zabolo mpe baanzelu na ye” (Matai 25:41). Buku ya Emoniseli endimisi likambo oyo ya nsɔmɔ (Emoniseli 14:9-14; 20:10, 15; 21:8).
LOSAMBO: Tata na biso na lola, tosepeli, pamba te bilaka na yo ezali ya solo pe mayokani na yo ekobukana te. Matondo mpo na batikali mosantu ya bana ya Yakobo uta na libota nyonso oyo bayamboli na motema moko mpe bandimaki bomikabi ya Klisto mpe bazwaki likabo ya kimia. Salisa biso mpe bato na biso totambola na nguya ya Molimo Mosantu na yo, mpe na makasi na Ye tokoki kokokisa mitindo na yo mpe kozela boyei ya Mobikisi na biso ya bolingo.
MITUNA:
- Pona nini bilaka pe mayokani ya Nzambe ebebaka te, kasi ewumeli solo libela?
- Nani azali Yisalaele ya molimo ya kokoka?