Previous Lesson -- Next Lesson
6. Moboko ya Eklezia na Belea (Misala 17:10-15)
MISALA 17:10-15
10 Na mbala moko, bandeko batindaki Paulo ná Silasi na butu na Belea. Ntango bakómaki kuna, bakɔtaki na sinagoga ya Bayuda. 11 Nzokande Bayuda ya Bere bazalaki bato ya lokumu koleka baoyo bazalaki na Tesaloniki, mpamba te bazalaki kozwa nsango na mposa makasi mpe bazalaki kotala Makomami mikolo nyonso mpo na koyeba soki makambo yango ezali bongo. 12 Mingi kati na bango bandimaki, lokola basi mpe mibali mingi ya lokumu ya Bagreke. 13 Kasi ntango Bayuda ya Tesaloniki bayebaki ete Polo azalaki kosakola liloba ya Nzambe na Belea mpe, batombolaki ebele ya bato kuna. 14 Bongo bandeko batindaki Polo akende na libongo, kasi Sila ná Timote batikalaki na Belea. 15 Bato oyo bazalaki elongo na Polo bamemaki ye tii na Atene. Na nsima, bazongaki, mpe balakisaki Silasi ná Timote ete básangana na ye nokinoki.
Polo azalaki kotambola na bingumba na engumba mpo na kosakola nsango malamu ya Yesu. Bomoi na ye ezalaki molongo ya mimekano, moko na moko lokola ya nsuka, longola se mwa ndambo. Ezalaki momeseno na ye ya kokɔta na engumba moko mpo na kobondela elongo na baninga na ye; azalaki kolinga bingumba-mokonzi na esika ya bamboka. Alukaki liboso sinagoga, mpo andimaki koponama ya bato ya Yisalaele, mpe asakolaki bango na ntina ya Klisto oyo babakamaki na ekulusu mpe na bomoi. Batalelaki mateya na ye na kotalela Makomami Mosantu. Basusu kati na bango bandimaki mpe bandimaki mateya na ye na molende, batikalaka komipesa na boyokani ya Nzambe na bomoto ya masumu kati na Klisto Yesu. Bayuda basilikaki mingi mpo basepelaki te na likanisi ya Klisto moko oyo azali konyokwama mpo na masumu ya bato. Balingaki nde Klisto ya politiki, mokonzi oyo azali kotonga bokonzi na ye na Mibeko ya Moize. Batɛlɛmaki mpo na kotɛmɛla basaleli ya Nzambe, batondi na koyina, bazalaki konyokola bantoma mpe konyokola bango, kobangisa bango ete bakoboma bango mpe bakobengana bango. Bakokaki te kotikala na engumba. Oyo etikalaki na engumba ya mosala ya ntoma ezalaki lingomba moko ya moke, ya bomoi oyo endimaki na motema na yango mobimba ete Yesu ya Nazarete azalaki Klisto, oyo atyaki bomoi ya Nzambe na mitema ya bayekoli na ye na nzela ya Molimo Mosantu.
Mpe mbala mingi mangomba wana ya bilenge ezalaki konyokwama. Nsima ya kobengana Paulo, banyokolamaki na mobulu (tala 1 Batesaloniki 2:14, 3:1-4, mpe 2 Batesaloniki 1:4). Mpe bandeko oyo bautaki na Tesaloniki bakendaki elongo na Paulo na Belea, mboka moke oyo ezali na ntaka ya kilomɛtrɛ 70 na wɛsti ya Tesaloniki. Bandimaki ete akozala na libateli kuna koleka na bingumba minene. Kasi Paulo azalaki komibanzabanza te mpo na libateli na ye moko; motema na ye ezikaki na bolingo mpo na Yesu, mpo na lingomba na ye, mpe mpo na lobiko ya mozalani na ye, mpo ete amonaki nkembo ya Yesu. Bolingo na ye mpo na bapakano etindaki ye asakola nsango malamu ya lobiko na nzela ya Yesu Klisto mpo ete bato mingi bakoka kobongwana na nguya ya Molimo Mosantu.
Bayuda ya Belea bandimaki koyoka mateya ya sika. Bayekolaki Makomami Mosantu, mpe na nzela na yango, bazwaki bomoi ya seko elongo na baoyo bazalaki kofanda kati na bango. Bazalaki na mposa makasi ya koyoka nsango ya libɔndisi, mpe lolenge oyo ya kosakola nsango malamu na bato oyo bazangi kondima ezali ndakisa oyo esengeli komekola na mosala ya kosakola nsango malamu, kasi ezali te lolenge kaka moko. Baoyo bakotalela Liloba ya Nzambe na mozindo bakomona ete ezali na nguya ya kopetola mpe kolongisa milimo na bango, ya kosantisa bango, mpe ya kokotisa kati na bango bolingo ya Nzambe, kaka lokola ezali na nguya ya kopesa makasi mpo na kopesa litatoli mpe kozela bozongi ya Nkolo Yesu. Ndeko ya bolingo, esengeli olonga bolembu mpe paresseux na yo mpe obuka botɛmɛli oyo ezali kati na yo na Liloba ya Nzambe. Tondisa motema na yo na maloba ya Yesu, mpe na nsima okozala moto ya esengo, liziba ya bolingo ya Nzambe na kati ya lisanga na yo, mpo ete makanisi mpe molimo oyo ezali na kati na yo ekokende mpe koleka.
Mosala ya kosakola ya Polo esalaki ete mangomba mingi ebandisami, oyo ezalaki na Bayuda mpe bato ya bikólo mosusu. Na mangomba wana, bokabwani kati na bato mpe sivilizasio ya Mpoto mpe ya Ɛsti elongi, mpamba te bolingo ya Yesu Klisto ezali nguya ya kolonga kati na bandimi, mpe elonga mpe bokoli oyo ya molimo ezali nzube ya makasi na mopanzi ya Satana. Asalelaka nguya na ye nyonso mpo na kobebisa lingomba, ezala na kati mpe na libanda. Bayuda oyo bazalaki na nkanda mpe na nkanda makasi bautaki na Tesalonique tii na Berea, mpe na lokuta na bango baningisaki bato ya sika oyo babongwanaki mpe balukaki kobebisa boyokani ya bandimi mpo na konyokola Ntoma Polo.
Molimo ya boboto mpe ya kimia ebimaki kati na mibali wana, mpe liboso ya bokutani nyonso, bamemaki Polo tii na mbu, oyo ezali na ntaka ya kilomɛtrɛ 40. Batyaki ye nokinoki na masuwa mpo na kobanga ete bato oyo bazalaki kowelana na ye oyo bazalaki na zuwa bakoki kosala ye mabe. Paulo ayaki ye moko na Berea, atikaki baninga na ye ya mosala na Tesaloniki mpo na kolendisa lingomba, mpe sikawa azalaki kotika Berea ye moko mpo na kokende na Athènes. Engumba oyo etombolaki liboso na ye na ngomba na yango lokola linɔ́ngi mpo na bilimu, engumba ya bato ya filozofi mpe ya makanisi oyo bakangamaki na lolendo mpe na likolólikoló na bango. Bato ya Atene bandimaki ete bayebaki mpe bakokaki kososola mabombami nyonso ya mokili na makanisi ya bato, kasi bazalaki mpenza koyeba te Molimo ya Klisto oyo asekwi.
Polo azalaki kobanga filozofi te; ayokaki ete azali kobanda etumba molai oyo ekoningisa lingomba na boumeli ya mibu 1.000, mpo ete filozofi kozanga Nzambe, mpe kozanga nsango ya Nsango Malamu, ezali lokola pole mpe molili, lola mpe lifelo, emoniseli ya bonzambe mpe makanisi ya satana. Paulo alingaki te kokota na etumba na bilimo kaka; ayebaki ete azalaki moto ya mayele te, kasi azalaki na nzoto ya Yesu Klisto. Asɛngaki baninga na ye Silasi ná Timote básangana na ye mbala moko na Athènes. Na yango, Polo alukaki lisalisi ya baninga na ye mibale na etumba na ye na bilimo ya mbindo. Yesu asɛngaki mpe bayekoli na ye bátala mpe bábondela elongo na ye, kasi lokola Yesu asengelaki kobunda etumba yango ye moko mpe komɛla kɔpɔ ya nkanda ya Nzambe ye moko, bongo Polo asengelaki kokende kaka na Atene, koyika mpiko na kotyola ya bato ya makanisi ya Atene, kotyola ya bato, mpe mayele na bango ya bomoto.
LOSAMBO: Tosanzoli yo, Nkolo Yesu, mpo otikaki te kolendisa Paulo amitungisa te mpo na minyoko mpe mpasi, kasi mpo na kokumisa nkombo na yo mosantu. Petolá biso mpo na kosalela yo, mpe tondisá biso na bolingo na yo mpo tóbanga moto te, molimo te, liteya te, kasi tósakola nsango malamu ya lobiko epai ya bato nyonso oyo bazali koluka koyeba nkombo na yo mosantu. Amen.
MOTUNA:
- Momeseno nini Paulo azalaki na yango ntango akɔtaki na engumba moko mpo na kosakola nsango malamu?