Previous Lesson -- Next Lesson
a) Bobakami na ekulusu mpe makomi na ekulusu (Yoane 19:16b-22)
YOANE 19:16b-18
16 ...Bongo bakangaki Yesu pe bamemaki ye. 17 Yesu amemaki ekulusu na ye, akómaki na esika ya mokuwa ya motó, oyo na Liebele babengaka yango Golgota. 18 Kuna, babakamaki na ekulusu, mpe bato mibale mosusu elongo na ye, moko na ngámbo mokomoko mpe Yesu na katikati.
Etuluku moko ya basoda bazalaki pene ya kolongwa mpo na kobaka miyibi mibale na ekulusu ntango Pilato apesaki bango “moto mabe” ya misato, Yesu. Bango misato basengelaki komema ekulusu na bango, esaleli ya liwa. Klisto aboyaki ekulusu te to abwakaki nkoni na nzela te. Bango misato batambolaki na Yelusaleme, balɛmbaki, mpe babimaki na ekuke ya nɔrdi-wɛsti. Bamataki ngomba moko ya moke oyo babengi Golgota, mpo ezalaki lokola mokuwa ya motó. Soki bafandi na engumba yango, bakokaki komona bato oyo bakatelamaki etumbu bakangi na bikulusu na bango.
Yoane alobeli te makambo mikemike ya ekulusu, krɛyo na ye eboyi kokoma makambo ya nsɔmɔ ndenge wana. Bato baboyaki bolingo ya bonzambe, mpe koyina ya lifelo epemamaki likolo na bango. Bazalaki kolongola na nko Moto oyo abotamaki na Molimo mpe oyo akomikabi masumu na bango na komipesaka lokola mbeka. Halo moko te ebimaki likolo ya nzete ya soni, kasi na nsɔni na ye amonisaki nkembo na ye na nzela ya motema molai mpe komiwangana na ye.
Oyo nde soni ya kokangama kati na ba bayibi mibale, oyo bazalaki mpe koseka ye!
Moto ya mawa mpe ya peto amimonisaki ata na bantango ya nsuka ya bomoi na ye lokola moninga ya basumuki. Yango wana Mwana ya Nzambe abotamaki lokola Mwana ya Moto. Apesaki bana ya bato oyo bapengwi nzela bákóma bana ya Nzambe oyo balongisami. Akómaki na bozindo ya kobebisama, na boye ete moto moko te akoki koloba ete Yesu akutanaki na likambo yango te. Ezala lisumu na yo nini, Klisto akoki kolimbisa yo, kopetola yo, mpe kosantisa yo.
YOANE 19:19-20
19 Pilato asalaki makomi moko mpe atyaki yango na ekulusu: Yesu moto ya Nazarete, Mokonzi ya Bayuda. 20 Bayuda mingi batángaki makomi oyo, mpamba te esika oyo babaka Yesu na ekulusu ezalaki pene na engumba. Ezalaki na Liebele, Baela mpe kota ya baloma.
Basoda bakakisaki Yesu na katikati ya bato yango mibale ya mabe mpo na kotyola bato oyo bakanisaki ete bazalaki mokonzi na ye. Mpo na Pilate, akobaki kotyola Sanedrina oyo etindaki ye na makasi akweisa Yesu atako lisosoli na ye ezalaki. Likolo ya Oyo Abakamaki na Ekulusu atyaki eteni ya nzete oyo akomaki likolo na yango bifundeli ya Bayuda.
Nzambe asalelaki makomi yango mpo na kosambisa Bayuda, mpamba te Yesu azalaki mpenza mokonzi na bango. Yesu azali solo Mokonzi oyo ayaka na bosembo, na bolingo, na boboto mpe na komikitisa. Atyaki likoló na mabele. Bayuda bazalaki kolinga lifelo, bazalaki koboya Mokonzi na bango ya bonzambe mpe bazalaki kolongola ye na kati ya lisangá na bango. Akomaki bongo Mokonzi ya Bikolo, kasi bikolo ya lelo endimi Mokonzi oyo babakamaki na ekulusu to baboyi lisusu Nkolo ya bolingo?
YOANE 19:21-22
21 Banganga-nzambe bakonzi ya Bayuda balobaki na Pilato ete: “Kokoma te, ‘Mokonzi ya Bayuda.’” Kasi komá ete ye alobaki ete: Ngai nazali mokonzi ya Bayuda. 22 Pilato ayanolaki ete: “Makambo oyo nakomi, nde nakomi.”
Banganga-nzambe basosolaki kotyola ya Pilato mpe kobangisama oyo ezipamaki. Baboyaki Mokonzi na bango mpe bamonaki na bolɛmbu na ye ekeseni na oyo Pilato andimisaki. Bayinaki Moto oyo Babakamaki na Ekulusu mingi koleka.
Pilato azalaki na ntembe te ete Kaisala andimaki makomi yango mpe na bongo akomaki yango na minɔkɔ misato, mpo bato nyonso, ata mpe bana-mboka mpe bapaya, báyeba ete moto nyonso oyo akotombokela Loma akozwa mpasi ndenge moko. Ntango na mobu 70 T.B. L.T.B Bayuda batombokelaki guvɛrnema ya Loma, bankóto na bango bakakisamaki na bikulusu zingazinga ya engumba mobimba.
b) Kokabola bilamba mpe kosala mbese mpo na elamba (Yoane 19:23-24)
YOANE 19:23-24a
23 Ntango basoda babaka Yesu na ekulusu, bakamataki bilamba na ye mpe bakabolaki yango na biteni minei, moko mpo na soda mokomoko. Bazwaki mpe elamba na ye, oyo ezalaki na nsinga te, oyo esalemaki na eteni moko ya elamba banda likoló tii na nse. 24 Mpe balobaki na bango ete: “Tiká tópasola yango te, kasi tóbwaka mbɛsɛ mpo na yango, oyo ekozala ya nani.” Yango esalemaki mpo na kokokisama oyo ekomamaki ete: “Bakabolaki bilamba na ngai kati na bango mpe babɛtaki mbɛsɛ mpo na elamba na ngai.” Yango nde basoda basalaki.
Basoda minei oyo babaka Klisto na ekulusu bapesamaki nzela ya kokabola bilamba na ye kati na bango. Nzokande, mokonzi ya basoda agumbamaki te liboso ya bokabwani ya nsɔni ndenge wana. Basoda bazwaki biloko ya nsuka oyo etikalaki na Yesu, mpe balongolaki ye lokumu. Mbala mingi, bato mabe bazalaki kolongola bilamba mobimba mpo na kokitisa bango lisusu.
Nsɔni wana esakolaki nkembo ya Yesu. Elamba na ye oyo ezalaki na nsinga te ekokanaki na oyo ya nganga-nzambe monene. Yesu ye moko azali nganga-nzambe monene ya bonzambe, mobondeli na nkombo ya bato nyonso. Mpo na yango anyokwamaki mpe anyokwamaki.
Mbula nkóto liboso, Molimo Mosantu asakolaki makambo mikemike ya kobaka bango na ekulusu. Na Nzembo 22 elobi ete, “Bakaboli bilamba na ngai kati na bango,” momeseno ya basoda. Na nsima Molimo akobi: “Babwaki mbɛsɛ mpo na elamba na ngai.” Molimo amonisaki polele makambo mikemike ya ekulusu, kolakisa ete kobaka Yesu na ekulusu ezalaki na kati ya mokano ya Nzambe. Lokola Yesu alobaki, ata nsuki moko te na yo ekobunga kozanga ete Nzambe ayeba. Ye oyo azali kowangana ekulusu azali kowangana kaka te makambo ya mambi ya kala, kasi azali kotelemela Molimo ya Nzambe oyo asakolaki makambo maye koleka mibu nkoto liboso. Basoda basalaki na kozanga koyeba mpe kozanga mayele na makolo ya ekulusu. Bakabolaki bitika ya biloko ya mobali oyo banyokolamaki. Bazalaki na mawa te; Eyaki na makanisi na bango te ete mosikoli ya mokili azalaki kosopa makila na ye na ekulusu.
Ndeko, babaka yo na ekulusu elongo na Klisto, bosangani na liwa na ye? To ozali kolanda bozwi mpe lokumu? Olingaka Babakami na Ekulusu? Ozwi boyengebene ya bonzambe mpe bosantu ya solo na nzela ya liwa na Ye? To ozali motali ya likolólikoló, oyo azali komibanzabanza te mpo na mbeka ya Babakami na Ekulusu? Molimo Mosantu amisangani na Mwana ya Nzambe na bondimi mpe na bolingo, mpo ete tokoka kosangana na liwa, bokundi, mpe bomoi ya mbeka na Ye.
LOSAMBO: Nkolo Yesu Klisto, totondi yo mpo oyikaki mpiko na ekulusu. To adore bino pona patience, bolingo pe mapamboli na bino. Tosanzoli yo pona bolimbisi ya masumu na biso pe masumu ya mokili. Olongolaki masumu na biso na ekulusu mpe oyokanisaki bato na Nzambe. Ozali Mosikoli na biso mpe Moteyi na biso.
MOTUNA:
- Ndimbola ya makomi oyo batye na ekulusu ezali nini?