Previous Lesson -- Next Lesson
5. Hamea ƒe Gɔmeɖoanyi le Listra (Dɔwɔwɔwo 14:8-20)
DƆWƆWƆWO 14:8-18
8 Azɔ la, ŋutsu aɖe le Listra si wodzi wònye tekunɔ, eye mezɔ azɔli kpɔ o. 9 Eɖo to se Paulo ƒe nyawo. Paulo lé ŋku ɖe edzi gã hekpɔe dze sii be exɔ se woada gbe le eŋu. 10 Tete Paulo do ɣli sesĩe gblɔ na ŋutsua be: “Tso nàtsi tsitre ɖe afɔ eve dzi!” Tete ŋutsua ti kpo, tsi tsitre eye wòzɔ azɔli! 11 Esi ameha la kpɔ nu si Paulo wɔ la, wodo ɣli gblɔ le Likaonia-gbe me be: “Mawuwo zu ame va mía dome!” 12 Wona ŋkɔ Barnaba be Zeus, eye esi wònye Paulo ye le wo nu ɖem ta la, woyɔ eya be Herme. 13 Tete Yupiter, si nye mawu, si ƒe gbedoxɔ le dua gbɔ la ƒe nunɔla tsɔ nyitsuwo kple seƒoƒowo va agbo la nu, elabe eya kple eŋumewo di be yewoasa vɔ na amedɔdɔawo. 14 Esi Barnaba kple Paulo se esia la, wodze awu le wo ɖokui ŋu, eye wosi du ge ɖe ameawo dome gblɔ kple ɣli be: 15 “Nɔviwo, nu ka ta miele nu siawo wɔm? Amegbetɔwo ko míenye abe miawo ke ene! Míeva be míaɖe gbeƒã Nyanyui la na mi, be miatrɔ tso nu dzodzro siawo gbɔ ava Mawu gbagbe la gbɔ. Eyae wɔ dziƒo, anyigba, atsiaƒu kple nu siwo katã le wo me la. 16 Le blema la, Mawu ɖe mɔ na dukɔ vovovoawo wonɔ agbe ale si dze wo ŋu. 17 Ke nu nyui siwo wòwɔna ɣe sia ɣi la ɖia ɖase be eli vavã. Ewɔa dɔmenyo, enaa tsi dzana na mi tso dziƒo, nukuwo wɔna le ɣelaɣi eye wònaa nuɖuɖu mi, hedoa dzidzɔ na mi.” 18 Bebli hafi wotsɔ nya siawo xe mɔ na ameawo, be womagasa vɔ na wo o.
Le Listra du si didi kilometa blaetɔ̃ tso Ikonio ƒe dzigbeɣetoɖoƒe gome la, nukunu wɔnuku aɖe dzɔ, elabena Yesu da gbe le lãmetututɔ aɖe ŋu to Apostolo Paulo ƒe nyawo dzi. Ƒe aɖewo do ŋgɔ na nudzɔdzɔ sia la, Petro da gbe le lãmetututɔ aɖe ŋu le Yesu Kristo ƒe ŋkɔ me le gbedoxɔa ƒe agbo godo, amesi nye lãmetututɔ tso edziɣi. Ɣemaɣi la, dɔyɔyɔ sia na ameawo ƒo ƒu ɖe gbedoxɔa ƒe xɔxɔnu, eye Petro ɖe gbeƒã mawunya si wɔ dɔ nyuie. Le esia nu la, wokplɔ Petro yi ʋɔnudrɔ̃ƒea le Sanhedrin la ŋkume.
Nu ma ke dzɔ le Listra le Paulo hã gome, afisi apostoloa ɖe gbeƒã le na amewo, eye ŋutsu aɖe si nye lãmetututɔ tso edziɣi ke hã nɔ eme. Ame dahe sia se nuƒola la gɔme, eye wòxɔ Kristo ƒe ŋusẽ dzi se. Eye esi eƒe ŋkuwo kple Paulo tɔ do go la, apostolo la se Yesu ƒe lɔlɔ̃nu gɔme, eye wòtsɔ eƒe ŋku ɖo lãmetututɔ la ŋu, eye wòde se nɛ be wòatsi tre enumake ɖe eƒe afɔwo dzi azɔ. Nyateƒee, Kristo ƒe ŋusẽ wɔ eƒe dɔ to Apostolo Paulo ƒe nyawo me, nuƒola la meyɔ Yesu ƒe ŋkɔ o, eye apostolo la melé lãmetututɔ la ƒe asi abe alesi Paulo wɔe va yi ene o elabena dɔnɔa se Nyanyui la eye wòxɔ ɖeɖekpɔkpɔ ƒe nyanyuia dzi se, ekema, eƒe xɔse xɔ nɛ.
Listra nye trɔ̃subɔlawo ƒe du si ƒe amewo menya Mawu Kɔkɔe ɖeka kolia si ŋkume amewo katã nye nuvɔ̃wɔlawo o. Gake trɔ̃subɔla siawo xɔ mawu kple gbɔgbɔ geɖewo dzi se, eye woxɔe se be yewoate ŋu azu ŋutilã eye yewoanɔ yewo dome. Aleke gbegbe wowɔ ame xɔŋkɔ aɖewo mawu bɔbɔe enye si, elabena dzomavɔ ƒe gbɔgbɔwo kple ame siwo tra mɔ la menɔa agbe le wo ɖokui si le wo nɔewo si o.
Esi dukɔ la se Barnaba kple Paulo, eye wokpɔ dɔnɔa ƒe dɔyɔyɔ la, wosusu be mawu nyuiwo va srã yewoƒe dua kpɔ. Woyɔ Barnaba be Yupiter (Zeus), elabena eƒe nɔnɔmewo sɔ kple etɔ le vifofonyenye, nyuiwɔwɔ, dziɖeɖi kple tomefafa ƒe gbɔgbɔ me, abe ɖe wònye mawuwo fofo ene. Woyɔ Paulo Mercury (Hermes), si nye mawuwo ƒe dɔla hã, amesi ƒe dzesi enye nuwɔna, ʋuʋu, nuƒoƒo kple ʋiʋli, eye esi wònye be mawu Zeus (Jupiter) ƒe blemagbedoxɔ aɖe nɔ dua me ta la, gbedoxɔ sia ƒe nunɔla ƒu du yi agbledelawo gbɔ hetsɔ nyitsu gã eve vɛ, eye wotsɔ seƒoƒowo ɖo atsyɔ̃ na wo ta la, ekplɔ wo yi ɖatsɔ wo sa vɔe. Eyɔ ame siwo le dua me be woava ƒo ƒu ɖe dzidzɔkpɔkpɔ ƒe kplɔ̃ɖoƒe si wowɔna tsɔ dea bubu mawuwo ŋu la ɖuƒe. Kplɔ̃ɖoƒe siawo siwo yia edzi le gbedoxɔwo me la ƒe dzesi enye ahamumu, toflokonyenye kple ahasiwɔwɔ, elabena woxɔe se be ne wotsɔ yewoƒe ŋusẽwo katã ɖo dzidzɔ kple amamaɖeɖenuwɔnawo me la, yewoakpɔ yayra siwo tso dziƒo abe fetu ene.
Paulo kple Barnaba mese ameha la ƒe ɣlidodo le woƒe gbetagbe me gɔme le gɔmedzedzea me o, woawo gɔ̃ hã nɔ adzɔge tso wo gbɔ abe bubu ene, gake esi apostoloawo nya se tameɖoɖo si le vɔsa gã la ŋu gɔme ko la, vɔvɔ̃ ɖo wo eye wònyɔ ŋu, woƒu du yi ameha la gbɔ hevuvu woƒe awuwo tsɔ ɖe woƒe dziku kple ŋuʋaʋã ɖe Mawu ŋu fia. Paulo tsi tre ɖe kpe kɔkɔ aɖe dzi henɔ ɣli dom be: "Dzudzɔ! Miewɔ vodada, míenye mawuwo kura o, gake ŋutilã kple ʋu ƒe amegbetɔwo míenye abe miawo ene, miewɔ vodada, Zeus kple Hermes (Jupiter kple Mercury) meva mia gbɔ o, esia nye trɔ̃subɔsubɔ kple susumesusu siwo meli o. Miaƒe mawuwo katã nye dzodzro ŋusẽ manɔmee kple agbe manɔmee, wonye ame kuku siwo meli o."
Ke míele gbeƒã ɖem na mi be Mawu ɖeka, Kɔkɔetɔ kple nyateƒetɔ, ame si wɔ dziƒowo kple anyigba la kpakple wo katã kple nu siwo katã nèkpɔna. Mí katã gɔ̃ hã míenye Mawu nyui la ƒe nuwɔwɔwo, amesi mezia ame aɖeke dzi be wòawɔ eƒe lɔlɔ̃nu o, gake egblẽa aglãdzelawo ɖe woƒe dzi ƒe didiwo me be woagblẽ wo ɖokui eye togbɔ be amewo ƒe ɖokuitɔdidi le wo me hã la, Mawu naa eƒe ŋutinya vaa eme kple amegbetɔwo, eye wòlɔ̃a dzimesesẽ, eye wògatsɔa wo sa vɔe egbea, tsidzadza, ŋdɔ, dzoxɔxɔ, vuvɔ kple nuŋeŋe. Mawu ɖeka koe naa nuɖuɖu kple kplɔ̃ɖoƒe kple dzidzɔ mí eye menye Hermes kple Zeus (Jupiter kple Mercury) alo gbɔgbɔ bubu aɖekee o, elabena wo katã nye dzodzro. Eyata apostolo eveawo ƒo nu kple ame ɖekaɖekawo kple amehawo eye woxe mɔ na wo be woagasa vɔ o. Emegbe nunɔla la do dziku eye amehawo lé blanui, amesiwo bu dzidzɔkpɔkpɔ le hadede kple mawuwo me eye wotrɔ yi woƒe aƒewo me kple dziɖeleameƒo abe ɖe dzikedzo tso dziƒo ge ɖe wo dzi ene. Du bliboa nɔ nu ƒom tso apostolo eveawo kple woƒe nyanyuigbɔgblɔ wɔnuku si ku ɖe Mawu ɖeka kolia ŋu la ŋu.
NYABIASE:
- Nu ka tae Paulo yɔ mawuwo katã be toflokowo?