Previous Lesson -- Next Lesson
10. Antioxia Sɔlemeha la ɖoɖo anyi si me dzimetrɔlawo tso trɔ̃subɔlawo ƒe dzɔtsoƒe le (Dɔwɔwɔwo 11:19-30)
DƆWƆWƆWO 11:25-30
25 Emegbe la, Barnaba yi ɖe Tarso ɖadi Saulo. 26 Esi wòkpɔe la, ekplɔe va Antioxia. Wo ame eve la nɔ hamea gbɔ ƒe ɖeka, eye wofia nu ame geɖe. Antioxia, afi siae woyɔ xɔsetɔwo le zi gbãtɔ be: “Kristotɔwo.” 27 Ɣe ma ɣi la, Mawu ƒe gbeƒãɖela aɖewo tso Yerusalem va Antioxia. 28 Wo dometɔ ɖeka ŋkɔe nye Agabo. Gbɔgbɔ Kɔkɔe la na wògblɔ nya ɖi be dɔ gã aɖe le toto ge le xexea me katã. Esia va ve me le Roma Fiagã Klaudio ƒe dziɖuɣi. 29 Ale nusrɔ̃laawo ɖoe be ame sia ame nadzɔ nu si wòate ŋui, ne yewoatsɔ ayi ɖakpe ɖe hametɔ siwo le Yudea la ŋu. 30 Wodzɔ nua, eye wotsɔe na Barnaba kple Saulo wotsɔ yi na hamemetsitsiawo.
Esi Barnaba tso Yerusalem yina Antioxia la, nɔvia Saul si nɔ dɔ dzi vevie le Tarso la ŋu bum gbã. Du sia didi tso Antioxia gbɔ abe kilometa 200 ene le Asia Sue ƒe dzigbeƒuta. Barnaba, si le abe vifofo ene la, wɔ mɔnukpɔkpɔ gbãtɔ si wonae ŋudɔ tsɔ di exɔlɔ̃ dovevienu la, elabena ekpɔe dze sii be sɔlemeha si le dzidzim ɖe edzi kabakaba le Antioxia hiã mawunyaŋununyala bibi aɖe, ale be woatu agbe yeye kple gbɔgbɔmesidzedze ɖe Torah kple Psalmowo ƒe nyagblɔɖiwo dzi nyuie. Barnaba nya Saul tso esime wòti hame la yome le Yerusalem, eye wòxɔe se be yeƒe susu trɔ le ŋutikɔkɔe ƒe Aƒetɔ la ɖe eɖokui fia ye le Damasko ƒe agbo nu megbe.
Barnaba si tso Kipro di ɖekakpui Saul eye wòke ɖe eŋu eye dzidzɔ yɔe fũ esi wòkpɔe be menye xɔsegbelae yenye o, gake egakpɔtɔ li ke le Kristo me. Eyata ebia tso ɖekakpui mawunyaŋununyala la si be wòakplɔ ye ɖo, eye wo ame evea wotrɔ yi Antioxia, afisi wokpe ɖe wo nɔewo ŋu le ƒe blibo ɖeka, eye woɖe gbeƒã hetsɔ nufiafia detowo na nyaselawo eye woxlɔ̃ nu wo le Gbedodoɖa me, xɔse kple aʋadziɖuɖu.
Gbɔgbɔ Kɔkɔe la zã Barnaba zi evelia, be wòanye kadodo le Saul kple Kristo ƒe hamea dome. Míeɖi ɖase kple akpedada be Barnaba ƒe subɔsubɔdɔ si wòwɔ le Saul gbugbɔgakplɔ kple ŋusẽdodoe le hamea me la nye dzidzedzekpɔkpɔ gã aɖe le hamea ƒe ŋutinya me, elabena apostolo si na Trɔ̃subɔlawo la gakpɔtɔ li ke le hame si le Antioxia ƒe ŋusẽ ƒe sisi si me Mawu na amenuveve ƒe atsiaƒu aɖe si tso na amewo katã la me.
Zi geɖe la, Torah ŋuti nunyala gãwo kple nyagblɔɖila siwo nɔ anyi le Nubabla Xoxoa me la ɖe wo ɖokui ɖe aga eye woawo ɖeɖe nɔa wo ɖokui si, wodoa wo ɖe dzi wu ame bubuwo abe to kɔkɔwo ene, eye woɖea kuku ɖe Mawu kple ameawo dome. Le Antioxia gome la, Saul srɔ̃e tso Barnaba gbɔ be megaɖe eɖokui ɖe aga o, ke boŋ be wòanɔ ɖekawɔwɔ me le hame la me, eye wòabɔbɔ eɖokui le lɔlɔ̃ me, kple nuwɔwɔ aduadu le dzigbɔɖi kple ɖokuibɔbɔ me, vaseɖe esime Barnaba va zu Saul fofo nufiala le nu kɔkɔewo katã me, afisi dzigbɔɖi kple kakaɖeamedzi nye nusi dzi woanɔ te ɖo atsi atraɖii (1 Korintotɔwo 13:1-8). To nuwɔna sia si wowɔ ɖekae le lɔlɔ̃ ƒe nuwɔwɔ aduadu me la, sɔlemeha la dzi ɖe edzi ŋutɔ le xexlẽme kple gbɔgbɔ me nɔnɔme me.
Mewɔ nuku o be Yesu dzixɔsela siwo nɔ Antioxia lae nye ame gbãtɔ siwo woyɔ be Kristotɔwo, elabena Kristo sia yɔ woƒe tamesusuwo kple nyawo me fũ. Eƒe lɔlɔ̃ va zu woƒe ŋgɔdonya, eye nusi ŋugbe amesi tsi tre ɖe tsitre be Gbɔgbɔ Kɔkɔe la asi ami na wo la va eme le wo me. Ènya be nya "Kristo" mefia nusi si ami na kple amesiaminawo ko o, ke le Nubabla Xoxoa me la, fiawo kple nunɔlagãwo kple nyagblɔɖilawo gɔ̃ hã xɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe ƒe amisisi tso Mawu gbɔ le ami kɔkɔe ƒe dzesi mea. Míexɔe se be Kristo nye fiawo ƒe Fia kple Nunɔlagã kple Mawu ƒe Nya si va ŋutilã me si kpe wò kple xɔsetɔwo katã be Gbɔgbɔ Kɔkɔe la nayɔ mi fũ. Eyata míezu ƒome tiatia, fia nunɔlawo, dukɔ kɔkɔe, dukɔ na eya ŋutɔ tɔ, ale be míaɖe gbeƒã amesi yɔ mí tso viviti me yi eƒe kekeli wɔnuku la ƒe kafukafu. Mawu mía Fofo ƒe kesinɔnuwo katã ɣla ɖe nya "Kristotɔwo" me, elabena amesiaminawo nye viawo, eye le ɣeyiɣi ma ke me la, wonye Kristo ƒe gbɔgbɔmeŋutilã la me tɔwo, wowɔ ɖeka nyuie, Gbɔgbɔ Kɔkɔe ƒe gbedoxɔ. Ame sia ame si asrɔ̃ nya "Kristotɔwo" vevie la, dzidzɔ ƒe gbɔgbɔ ayɔe fũ, eye wòakafu Mawu, Mawuɖekaetɔ̃ Kɔkɔe la, elabena eyɔ mí míaƒe Ðela gbagbe la ƒe ɖasefowo, amesi wɔ mí Mawu ƒe nɔnɔme nyuiwo ƒe gomekpɔlawo to eƒe atitsoga dzi. Ðe nèda akpe na Aƒetɔ la be ena nèzu Kristotɔ to Eƒe amenuveve gã la ɖeɖeko dzia?
Gake Kristotɔwo menɔa dziƒo o, ke boŋ anyigba dzi, eye woƒe Aƒetɔ gblɔ na wo bena: Ŋutifafa nanɔ menye. Le xexea me la, àkpɔ xaxa; Gake dzi nenɔ ƒowò, meɖu xexeame dzi. Ale Gbɔgbɔ Kɔkɔe la xlɔ̃ nu Kristotɔwo to Nubabla Yeye me nyagblɔɖila aɖe si ŋkɔe nye Agabo dzi be dɔwuame gã aɖe ava anyigba bliboa dzi, elabena Mawu ƒe dziku le ame mavɔ̃mawuwo katã dzi. Le nyateƒe me la, dɔwuame sia dzɔ le Fiagã Klaudio ƒe ɣeyiɣi 41 va ɖo 54. Eyata Kristotɔwo hã le fukpekpewo me tom abe xexeame ene, gake womegblẽ wo ɖi wonyrɔ wo ɖe afɔkuwo me o, elabena Gbɔgbɔ Kɔkɔe si wona wo la kɔ Mawu ƒe lɔlɔ̃ ɖe woƒe dziwo me.
Le nyagblɔɖi sia megbe la, nukunu aɖe dzɔ le Antioxia, Mawu medɔ abolo ɖa tso dziƒo be yeaɖe Kristotɔwo tso dɔwuame si gbɔna me o, gake Gbɔgbɔ Kɔkɔe la gblɔ na tadeagulawo be woaƒo asa na nuɖuɖu nuƒoƒoƒu eye womagabu wo ɖokui ŋu gbã o, ke boŋ woakpɔ hame dahe si le Yerusalem la dzi ŋutɔŋutɔ. Sɔlemeha si nɔ Antioxia meɖo ga ɖeka anyi be woatsɔ aɖe xaxa ƒe agba si eƒe hameviwo ato dzi akpɔtɔ o, gake wowɔ nubabla aɖe be woaƒo ga nu ƒu atsɔe aɖo ɖe ame dahe siwo le Yerusalem. Ðe menye bometsitsi si me susu mele o ye nye ema oa? Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ɖe gbeƒã dɔwuame le xexeame katã, ke hã xɔsetɔwo ɖoa woƒe ga ɖe hiãtɔwo. Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe lɔlɔ̃ nu sẽ wu ɖokuitɔdidi katã, eye ne èdi be yeanya nenye be Kristotɔe nènye vavã loo alo mènye oa? Míebia Nyabiase aɖe wò be: Wò ga home nenie nètsɔ sa vɔe ɖe hiãtɔwo ta ŋutɔŋutɔ?
Hamea tsɔ ga si woƒo ƒu la de mawunyagblɔlawo si me, elabena wonya be Mawu ƒe ŋutsu siawo mezãa dinar ɖeka na wo ɖokui o, ke boŋ wodina be yewoabɔbɔ yewoƒe dziwo ahatsɔ yewoƒe nunɔamesiwo asa vɔe ɖe Mawu ta, vevietɔ Paulo si wonya be enɔa agbe ɖe eƒe asiwo ƒe dɔwɔwɔ nu eye megaxɔa nudzɔdzɔwo na eɖokui o. Barnaba, amesi wode dɔ asi na tso Yerusalem hamea me be wòabia nya tso Antioxia hamea ƒe nyadzɔdzɔ ŋu, esi wòtrɔ yi Yerusalem la ƒe ŋuɖoɖoe nye be etsɔ ga gbogbo aɖe ɖo ŋkume abe Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe lɔlɔ̃ si nɔ dɔ wɔm le Antioxia hame yeyea me ƒe kpeɖodzi ene.
Míexlẽ hã be Barnaba kple Saul metsɔ ga sia na apostoloawo o ke boŋ hame siwo le Yudea ƒe anyigbamama me ƒe hamemegãwo, eye míenya ɣekaɣie woɖo hamemetsitsi siawo ɖe hame siawo me o, eye míenya ale si wowɔ ɖoɖo ɖe woƒe subɔsubɔdɔa ŋu le Yerusalem godo hã o. Gake esi woɖo diakɔn adreawo la, esi wonya be apostoloawo ɖe asi le gadzikpɔkpɔ ŋu eye woɖe asi le wo ɖokui ŋu na Gbedodoɖa kple nya la ƒe subɔsubɔdɔ, ale hameawo tsi, Nyanyui la kaka eye Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe ŋusẽ dze.
GBEDODOƉA: Aƒetɔ Yesu Kristo, wòe nye wò hame tula le tomefafa me to wò Gbɔgbɔ Kɔkɔe me, eye nèsi ami na xɔsetɔwo kple wò lɔlɔ̃. Kpe ɖe mía ŋu be míanye Kristotɔ vavã siwo yɔ fũ kple Gbɔgbɔ Kɔkɔe, eye míatsɔ mía ɖokui saa vɔe le afisi fukpekpe le eye míesubɔa hiãtɔwo. Kpe ɖe mía ŋu be míagagbe wò ŋkɔ le dɔwuame gã si gbɔna me o, ke boŋ míado ŋusẽ mí to mía ɖokui tsɔtsɔ sa vɔe me le ɣeyiɣiawo katã me.
NYABIASE:
- Amekae nye Kristotɔ vavãtɔ?