Previous Lesson -- Next Lesson
18. Gamaliel ƒe Aɖaŋuɖotakpekpe kple Apostoloawo ƒe ƒoƒo (Dɔwɔwɔwo 5:34-42)
DƆWƆWƆWO 5:34-42
34 Ke ŋutsu aɖe nɔ ʋɔnudrɔ̃laawo dome. Enye Farisitɔ kple sefiala si dukɔ blibo la buna. Eŋkɔe nye Gamaliel. Ame sia tsi tsitre eye wòbia be woakplɔ amedɔdɔawo adoe vie. 35 Egblɔ na ame siwo le ʋɔnudrɔ̃ƒea azɔ be: “Mía tɔ Israeltɔwo, mikpɔ nyuie le nu si miedi be yewoawɔ ame siawo la ŋu. 36Ɣeyiɣi aɖewoe nye esi va yi la, Teuda va do, be ame tɔxɛ aɖee yenye, eye ame abe alafa ene sɔŋ ene dze eyome. Wowui, ke ame siwo katã dze eyome la ka hlẽ eye nya si wòtsɔ vɛ la meva zu naneke o. 37 Le eya yome la, Yuda, Galileatɔ la hã va do le amexlẽɣi. Ehe ame geɖewo ɖe eɖokui ŋu, ke eya hã va ku, eye ame siwo katã dze eyome la ka hlẽ. 38 Eya ta nye ya mebe migade nu eme na ame siawo o; miɖe asi le wo ŋu ne woayi. Elabe ne nu si woɖo hele wɔwɔm la tso amegbetɔ gbɔ la, agblẽ. 39 Ke nenye be Mawu gbɔe wòtso la, miate ŋu agblẽe akpɔ o. Ne miekpɔ nyuie o la, ava dzé gɔ̃ hã be miele tsitre tsim ɖe Mawu ŋu.” Ʋɔnudrɔ̃laawo xɔ aɖaŋu si Gamaliel ɖo la. 40 Woyɔ amedɔdɔawo vɛ, heƒo wo eye wokui ɖe to me na wo vevie be womegaƒo nu le Yesu ŋkɔ me azɔ o. Esia megbe la, woɖe asi le wo ŋu. 41 Esi wodzo le ʋɔnua yina la, wonɔ dzidzɔ kpɔm ŋutɔ, be wobu yewo hã be yewodze, woado ŋukpe yewo le Yesu ŋkɔ la ta. 42 Azɔ gbe sia gbe la, amedɔdɔawo nɔ nu fiam henɔ gbeƒã ɖem madzudzɔmadzudzɔe be Yesue nye Kristo la. Wonɔ esia wɔm le mawuxɔ la me kple tso aƒeme yi aƒeme.
Farisitɔwo xɔ mawudɔlawo ƒe anyinɔnɔ kple ame kukuwo ƒe tsitretsitsi, kple alesi wòanya wɔ be woakpɔ Mawu le xexe sia me dzi se. Esi wose be woɖe asi le apostoloawo ŋu le gaxɔ si wotu la me la, wotsi dzodzodzoe elabena womegbe Yesu ƒe tsitretsitsi kple eƒe nudede nutoa me ƒe mɔnukpɔkpɔ o.
Farisitɔ gãtɔ, Gamaliel, nufiala, agbalẽnyala, senyala, kple sidzedze, si va zu Paulo ƒe nufiala hã emegbe la, bubume ŋutsu sia ƒo nu be yeatsɔ afa akɔ na Sanhedrin la, si do dziku. Gamaliel meka ɖe edzi nenye be Mawu ƒe asi le dɔ wɔm kple apostoloawo loo alo mele dɔ wɔm o, eye nenye be Dziƒoʋĩtɔ lae dɔ ŋutsu siawo ɖa vavã, alo womenye dɔlawo oa? Elabena nufiala sia lé ŋku ɖe wo ŋu nyuie, gake mekpɔ ŋutasẽnuwɔwɔ alo amemabumabu o, ke boŋ ŋutsunyenye, lɔlɔ̃ kple fɔmaɖimaɖi koe wòkpɔ. Womedze abe aglãdzelawo alo ame vɔ̃ɖiwo ene o. Eyata eɖo aɖaŋu na eƒe dɔwɔhati siwo le Sanhedrin la me nunyatɔe be woagawɔ kaba atso kufia na wo o. Medi be woagakɔ ʋu maɖifɔ aɖeke ɖi o, ale be Sanhedrin la nagatsi tre ɖe Mawu ƒe lɔlɔ̃nu ŋu to manyamanya me o.
Gamaliel mexɔ Yesu Kristo dzi se o, eye metso nya me be yeaxɔ apostoloawo ƒe yɔyɔ o, gake Aƒetɔ gbagbe la zã sefiala ɖokuibɔbɔla la, tsɔ kpɔ eƒe dɔlawo ta le ɣeyiɣi vevi sia me eye wòna wonye eƒe tsitretsitsi ƒe ɖasefowo.
Nusi wɔ nuku enye be agbalẽnyala sia mezã Torah la tsɔ ƒo nu tso eƒe nyaʋiʋlia ŋu hedo ŋusẽe o, ke boŋ efia mɔ nyaselawo yi nyateƒenya veviwo gbɔ. Fifia, dunyahehakplɔlawo alo aʋatsodzixɔsewo ɖolawo zãa wo yomedzelawo, gake ne woƒe ŋusẽ metso Mawu gbɔ o la, wo yomedzelawo akaka le kplɔlawo ƒe ku megbe. Mawu ɖeka koe atsɔ gɔmedzedze, kple yiyi kple nuwuwu ana le eƒe fiaɖuƒea me, abe alesi Kristo nye xɔse la ƒe ta kple ewula ene.
Gamaliel ƒe ʋɔnudɔdrɔ̃a na mɔnukpɔkpɔ mí egbea be míatsɔ nuteƒekpɔkpɔ aƒo nya ta le Yesu ƒe mawunyenye ŋu, elabena eƒe ʋuʋu mebu le eƒe ku megbe o, gake wodo ŋusẽe ŋutɔ, eye xexeame ƒe afã hã nɔ eme.
Nu ɖeka aɖeke menɔ Sanhedrin la me tɔ blaadreawo dome o. Wo dometɔ geɖe mese le wo ɖokui me be yewole dzitsinya me le alesi woda asi ɖe ame dzɔdzɔe wuieve siawo wuwu dzi o. Eyata woɖoe be yewoalala, gake amesiwo do dziku kple nunɔlagã lae di be yewoabia hlɔ̃ kple tohehe sesẽ. Wozi Sanhedrin la dzi be woabu fɔ ŋutsu maɖifɔ siawo, siwo nye dɔmenyotɔwo, be woaƒo wo, eye woaɖe ƒoƒo blaene ɖe woƒe akɔta ƒuƒlu ɖeka dzi. Dzɔlawo kplɔ amesi ŋu wotsɔ nya ɖo, amesiwo metsi tre ɖe eŋu o, do goe, gake wotsɔ ŋukpea kpoo le Gbedodoɖa me, esime lãgbalẽtiawo nɔ woƒe akɔta ƒom le Sanhedrin madzɔmadzɔ la ƒe sedede nu. Wotsɔ dzidzɔ do ŋukpe sia, elabena womekpe fu ɖe woawo ŋutɔ ƒe nuvɔ̃wo ta o, ke boŋ ɖe Yesu Kristo ƒe ŋkɔ ɖeɖeko ta. Aƒetɔ la gblɔ na wo do ŋgɔ bena: Woayra mi ne amewo do vlo mi eye woti mi yome, eye wogblɔ vɔ̃ ƒomevi ɖesiaɖe ɖe mia ŋu alakpatɔe, le tanye. Dzi nedzɔ mi, eye mikpɔ dzidzɔ, elabena miaƒe fetu lolo le dziƒo. (Mt. 5:11-12)
Nukae nye nyataƒoƒo sia si me wotso nya me le vevie? Yesu ƒe ŋkɔ yɔyɔ gakpɔtɔ nye nusi ŋu wode se ɖo eye womelɔ̃e le Yudatɔwo dome o vaseɖe egbe, gake ame aɖeke mewu ame aɖeke si gblɔnɛ alo ti eyome o. Eyata sɔlemeha la gbɔ ɖe eme vie. Woɖe gbeƒã Yesu ƒe ŋkɔ le dutoƒo togbɔ be wode se ɖe enu hã. Ke hã, Danger ƒe yi la gakpɔtɔ nɔ woƒe ta tame.
Esi woƒo wo kple atikplɔ vɔ la, apostoloawo yi ŋgɔ kple dzidzɔ kple dzideƒo yi gbedoxɔa ƒe xɔxɔnu, eye woyi edzi ɖi ɖase tso Kristo, amesi tsi tsitre kple aʋadziɖula la ŋu, togbɔ be woƒe akɔta xɔ abi eye ʋu nɔ dodom hã. Emegbe ameawo se egɔme be yewoƒe ŋgɔnɔlawo lé fu Yesu ƒe ŋkɔ abe tsã ene eye be woati ame sia ame si xɔ edzi se la yome, gake afɔku sia ma gbeɖuɖɔ kple lu la dome eye wòna xɔsetɔwo li ke eye womate ŋu aʋuʋu o. Aƒetɔ la dzi amenuveve ɖe edzi ɖe wo dzi gbesiagbe.
Eye apostoloawo srãa aƒewo kpɔ ɣesiaɣi, henɔa nu fiam xɔsetɔwo hedoa ŋusẽ wo le Torah, Psalmowo kple Nyagblɔɖilawo me, eye woɖea Yesu ƒe nya siwo wose eye woƒo ƒu ɖe akpa vovovowo me la me na wo. Le ɣeyiɣi ma ke me la, alẽkplɔlawo di woƒe alẽ siwo nɔ tsaglãla tsam heɖe gbeƒã na amehawo le gbedoxɔa me, eye wotsɔ ɖeɖekpɔkpɔ blibo na wo le Amesi woklã ɖe ati ŋu la me. Wotu woƒe gbedasia me nyawo ɖe ŋkɔ eve dzi: Be Yesue nye Kristo la, eye be amesi woklã ɖe ati ŋu lae nye amesi fɔ tso ame kukuwo dome, eye be Nazaretetɔ, amesi wogbe la, nye mawumefia si le dzi ɖum egbea le dziƒo, eye wòle ame kukuwo dome koŋ, eye eyae nye Nazaret-fia si Mawu gbe le dziƒo le Fofo la ƒe nuɖusi me. Nyateƒee, apostoloawo mevɔ̃ o, gake woɖi ɖase be Yesu Kristo koe nye mɔkpɔkpɔ na amewo katã.
GBEDODOƉA: Aƒetɔ gbagbe, wò lɔlɔ̃ ƒo wò, eye wò apostolowo dze yowòme. Tsɔ nye vɔvɔ̃ kple nye dzi ƒe mama kem, fiam be mada akpe na wò ɖe wò lɔlɔ̃ ta. Fia mɔ mí be míafia nu xɔsetɔwo kple nunya, eye míaɖe gbeƒã na numanyalawo kple ŋusẽ. Amen.
NYABIASE:
- Nukae Sanhedrin la ɖɔɖɔ fia le Kristo ƒe hamea dzi yiyi gome?