Previous Lesson -- Next Lesson
b) Ne ɖe xɔsetɔwo ƒe ɖeɖekpɔkpɔ le trɔ̃subɔlawo dome ahe ŋuʋaʋã vɛ le Yakob viwo dome ko (Romatɔwo 11:11-15)
ROMATƆWO 11:11-15
11 Ale mele biabiam be: Ekema esime Israel kli nu dze anyi la, ɖe wòtsrɔ̃ gbidiia? Gbeɖe! Esi wowɔ nuvɔ̃ ta la, Mawu xɔ ame siwo menye Yudatɔwo o la, bene Israeltɔwo naʋã ŋu dukɔ siawo. 12 Ke ne nuvɔ̃ si wowɔ he yayra manyagblɔ vɛ na xexea me, eye ale si wode megbe tso Mawu gbɔ hã he yayra manyagblɔ vɛ na ame siwo menye Yudatɔwo o la, ekema yayrawo asɔ gbɔ wu sãa, nenye be Israeltɔwo katã va zu Mawu tɔ. Mawu xɔ dukɔ siwo menye Yudatɔwo o la hã ɖe agbe 13 Fifia la, mi ame siwo menye Yudatɔwo o lae mele nya sia gblɔm na. Esi wònye ame siwo menye Yudatɔwo o la ƒe amedɔdɔe menye la, mele dàdam ɖe nye subɔsubɔdɔ la dzi. 14 Ɖewohĩ to esia wɔwɔ me la, mana nye ŋutɔ mía de Yudatɔwo naʋã ŋu, ale be Mawu naxɔ wo dometɔ aɖewo ɖe agbe mahĩ. 15 Elabe esi Mawu ɖe asi le wo ŋu la, ŋutifafa va eya kple xexea me dome. Ke ne Mawu gbugbɔ wo gaxɔ ɖe, ale ke wòahanɔ? Ɖeko wòanɔ abe fɔfɔ tso ku me gɔ̃ ene!
Lɔlɔ̃ si nɔ Paulo si na eƒe amewo sɔ kple lɔlɔ̃ si nɔ esi na nɔviaŋutsuwo kple nɔvianyɔnuwo. Enya be menye ɖeko Mawu ahe to na wo ɖe woƒe tomaɖomaɖo kple gbegbe Kristo ta ko o, ke ekpɔe hã be nubabla xoxoa me tɔ ŋkutawo gbegbe na tiatia yeye va le Trɔ̃subɔla makɔmakɔwo dome le ɣeyiɣi ɖeka me. Yudatɔwo ƒe anyidzedze na mɔnukpɔkpɔ tɔxɛ ame mavɔ̃mawu siwo le Trɔ̃subɔlawo dome be woaxɔ ɖeɖekpɔkpɔ si wodzra ɖo do ŋgɔ la eye woaxɔe to Kristo dzixɔxɔse me.
Xɔname ƒe dzidziɖedzi sia le Trɔ̃subɔlawo dome na ŋuʋaʋã kple ŋuʋaʋã va Yakob ƒe dzidzimeviwo dome. Paulo kpɔ nu nyui aɖe le ŋuʋaʋã sia si nɔ bibim le Yudatɔwo ƒe dzi me la dome: ne wonya be ameha la le Kristo ŋkume, xɔ avuléle kple Mawu, Gbɔgbɔ Kɔkɔe ƒe dzidzɔ yɔ wo me fũ, eye wolɔ̃ woƒe futɔwo la, ekema Abraham ƒe vi veviedonulawo ate ŋu ase egɔme be ɖewohĩ ame dahe siawo siwo woɖe le eme la nyi nane ƒe dome, menye tso woƒe dekɔnuwo me o, ke boŋ tso Mawu gbɔ tẽ. Paulo nɔ mɔ kpɔm be amesiwo wogbugbɔ dzi le ame mavɔ̃mawuwo dome, amesiwo kpɔe be yewoxɔ Abraham, Isak, kple Yakob ƒe yayrawo la aʋã Yudatɔ siwo ƒe dzi dze eme, siwo dze aglã. Paulo di be yeƒe amewo natrɔ eye woaɖoe kplikpaa be yewoakpɔ gome le yewo ŋutɔ yewoƒe domenyinu si va eme le amedzroawo me la me. Yesu gblɔ na eƒe nusrɔ̃lawo le gɔmesese sia nu be: "Miawoe nye xexeame ƒe kekeli... Mina miaƒe kekeli naklẽ le amewo ŋkume, ne woakpɔ miaƒe dɔ nyuiwo, eye woakafu mia Fofo si le dziƒo" (Mateo 5:14-16).
Paulo wu eƒe nyanyuigbɔgblɔ ƒe ɖoɖo nu na Yudatɔwo, eye wògblɔ be: "Ne Yudatɔwo ƒe gbagbã va zu yayratsoƒe na ame siwo wodo vloe, eye ne wo dzi ɖeɖe kpɔtɔ va zu ame susɔe kɔkɔewo na woɖe dukɔwo ƒe amehawo la, aleke gbegbe woƒe tɔtrɔgbɔ agbɔ yayra ƒe wowó na xexeame katã ŋu kura?! Eye ne Yudatɔwo katã xɔ Yesu Kristo, si nye woƒe ŋusẽ, dzi se vavã." xɔse kple woƒe seselelãmewo ƒe goglome aɖo nyanyuigbɔgblɔ si ŋu ŋusẽ le ŋutɔ ɖe xexeame, kple tsi gbagbe ƒe vudowo ɖe míaƒe xexeame ƒe dzogbewo dzi, eye wòana woazu paradiso gbagbewo le fɔɖiɖi kple nuvɔ̃ ƒe ƒutsotsoewo titina."
Paulo, kple eƒe aɖaŋudzedze ƒe susuwo, xe mɔ na Kristotɔwo ale be woalɔ̃ Yakob viwo eye woatsɔe ake wo, eye woaɖu woƒe dzi dada siwo yɔ fũ kple dzikudodo to woƒe ɖokuibɔbɔ kple tufafa me dzi (Mateo 11:28-30).
Le susu siawo megbe la, Paulo trɔ ɖe Trɔ̃subɔla xɔsetɔ siwo nɔ hame si le Roma la ŋu. Edzro wo me hetsɔ nya ɖe wo ŋu, abe alesi wòdze ŋgɔ Yudatɔwo tso woƒe gbɔgbɔme nɔnɔmea ŋu ene, eye wògblɔ na wo gbã be: "Yesu medɔm ɖa be magblɔ nyanyui na Yudatɔwo o, ke boŋ eyɔm be mazu apostolo na Trɔ̃subɔlawo, le mawu alafa geɖe siwo yɔ fũ kple gbɔgbɔ makɔmakɔwo dome. Eye mewɔa nye dɔ kple dzidzɔ le afisia. Mesrɔ̃a woƒe gbe hedea ŋugble le woƒe kɔnyinyiwo ŋu, eye metsɔa nya la ɖoa ŋkume na Trɔ̃subɔlawo Yesu ƒe dekɔnuwo wɔwɔ na woƒe mawu makɔmakɔwo ƒe kluviwo kple woƒe gbolowɔwɔ si woɖe ɖe go."
Le Paulo ƒe subɔsubɔdɔa me la, ekpɔ mɔnukpɔkpɔ si li be yeaɖe gbeƒã nyanyui na Yudatɔwo le mɔ si mele tẽ o nu. Edi be yeatsɔ Kristotɔwo ƒe agbenɔnɔ kɔkɔe kple woƒe nudzɔdzɔ ŋutɔŋutɔ siwo wowɔ le Asia kple Europa awɔ dɔ ɖe Abraham ƒe dzidzimeviwo dzi, kple mɔkpɔkpɔ be yeanyɔ gbɔgbɔmeŋuʋaʋã ɖe wo me. Ðewohĩ ame aɖewo atrɔ tso woƒe mɔ tramawo gbɔ, atsɔ Trɔ̃subɔlawo ƒe xɔse awɔ kpɔɖeŋui, eye woadze Kristo, si fɔ tso ame kukuwo dome la yome. Paulo nɔ mɔ kpɔm be ame tiatia siwo nubabla xoxoa gbe la axɔ nubabla yeyea ƒe awu to woƒe tɔtrɔgbɔ va Mawu gbɔ me, elabena Mawu ƒe ŋugbedodowo gakpɔtɔ le dɔ wɔm.
Abe ale si ko woƒe Fia Yesu gbegbe nye nusi ta Mawu dzra wo nɔewo ɖo kple xexeame ene la, aleke gbegbe woƒe tɔtrɔgbɔ tso gbɔgbɔ me ku me ahe Mawu ƒe agbe blibo vɛ o. Apostoloa kpɔ Mawu ƒe ŋusẽ ƒe ŋusẽkpɔkpɔ ɖe eƒe gbɔgbɔmeku kple eƒe nuvɔ̃ nyanyɛwo dzi le eƒe ŋutilã me kpɔ, gake Aƒetɔ la xɔ nɛ, togbɔ be enye amewula le eƒe zazɛ̃nyahehe ŋkuagbãtɔe me hã. Edi nenema ke na eƒe dukɔa me tɔwo hã, eye le esia ta, eɖoe kplikpaa be yeakplɔ wo ayi agbe mavɔ me, be yeakaka Kristo ƒe amenuveve ƒe agbenɔnɔ ɖe xexeame katã.
GBEDODOƉA: Dziƒofofo, míeda akpe na wò eye míede ta agu na wò elabena èna Yudatɔwo ƒe dzimesesẽ zu yayra na dukɔwo katã. Kpe ɖe mía ŋu be míaganɔ agbe ɖokuitɔdiditɔe le gbɔgbɔ me o, ke boŋ míasubɔ amewo katã le wò Gbɔgbɔ Kɔkɔe me, to nyagbɔgblɔ, nuwɔnawo, kple gbedodoɖa me, eye míafia mɔ mawudzimaxɔsela kple Abraham vi geɖewo ayi Yesu Kristo dzixɔse gbagbe la gbɔ.
NYABIASE:
- Nukae Yudatɔwo ƒe dzimesesẽ fia na Trɔ̃subɔlawo?
- Aleke Kristotɔwo ate ŋu ade dzi ƒo na amesiwo menye xɔsetɔwo o be xɔse vavãtɔ nanɔ wo si?