Previous Lesson -- Next Lesson
- DƆWƆWƆWO - Le Kristo ƒe ameha si ɖu dzi la me
6. Nugbeɖoɖo ɖe Paulo ŋu be woawui le Korinto kple eƒe dɔwɔhatiwo ƒe ŋkɔwo ne etrɔ yi Yerusalem ( Dɔwɔwɔwo 20:3b-5 )
DƆWƆWƆWO 20:3b-5
3b Esi wònɔ dzadzram ɖo be yeayi Siria la, eva nya be Yudatɔwo ɖo nugbe ɖe ye ŋu, eya ta eɖoe be yeatrɔ ato Makedonia. 4 Soparte, ame si nye Piro, Beroeatɔ la vi nɔ eŋuti. Ame bubu siwo hã gakplɔe yii la woe nye: Aristarxo kple Sekundo tso Tesalonika; Gayo, Derbetɔ kple Timoteo, Tixiko kple Trofimo tso Asia. 5 Ame siawo do ŋgɔ henɔ mía lalam le Troa.
Paulo wɔ ɖoɖo ɖe nunanawo katã ŋu le Makedonia kple Hela, Asia, kple Anatolia sɔlemehawo katã me, kple susu be yeakpe ɖe Kristotɔ siwo yome woti le Yerusalem ŋu, eye àte ŋu axlẽ nu tso esia ŋu le 2 Korintotɔwo 8:16-24. Medi be ye ɖeka yeazɔ mɔ ayi Yerusalem o, ke boŋ nɔvi siwo wotia be woanye amedɔdɔwo tso sɔlemeha ɖesiaɖe si wòɖo la me kpe ɖe eŋu.
Eye esi wònye be meliwo mezɔa mɔ le dzomeŋɔli o le ahom siwo tu le Mediterranea-ƒua dzi ta la, Paulo wɔ ɖoɖo ɖe eƒe mɔzɔzɔ kple eƒe dɔwɔhatiwo ŋu le kele me to tɔdziʋuɖoɖo le Korinto yi Siria me.
Le Yudatɔ siwo nɔ Korinto gome la, woɖoe vevie be yewoawu Paulo, elabena ena wogbe wo, eye wòdo ŋukpe wo le Roma-dziɖula si gbe woƒe nyatoƒoetotowo ŋkume. Ðewohĩ wo dometɔ aɖewo ɖoe be yewoawui bene yewoafi ga gbogbo si Paulo ƒo ƒu na Yerusalem nɔlawo. Gake Kristo kpɔ esubɔla ta tso nugbeɖoɖo sia me. Esi Paulo se nya sia la, etso nya me enumake be yemaɖo tɔdziʋu o, elabena ɖewohĩ woɖoe be ye-woawui le ƒua dzi ale be nuvlowɔwɔa ƒe dzesi aɖeke naganɔ anyi o. Eyata etsɔ afɔ tso mɔ didi si tea ɖeɖi ame ŋu la trɔ yi Efeso, esi wònya be mɔzɔzɔ sia didi kilometa alafa geɖe eye wòbia ŋkeke kple ɣleti geɖe. Eya ta Paulo kple exɔlɔ̃wo zɔ mɔ ɖekae ɖo ta Yerusalem.
Míexlẽ ŋkɔ enyi ya teti le Paulo ƒe zɔhɛwo dome, eye ne míede ŋugble le ŋutsu siawo ŋu la, míese Sɔlemeha la ƒe nɔnɔme si le Hela kple Anatolia gɔme, kple Paulo ƒe mawunyadɔg-bededɔa ŋuti susu aɖe. Eye ne Hela kple Asia Sue ƒe anyigba-tata le asiwò la, àte ŋu akpɔe esime nèle nusɔsrɔ̃ sia xlẽm. Emegbe àkpɔ teƒe gã siwo Nyanyuia kple sɔlemehawo ƒo ke ɖo le.
Míexlẽ Berea hame la gbã, amesi fofowo dometɔ ɖeka, si nye xɔsetɔ nuteƒewɔla, gblẽ via Sopater si wogbugbɔ wɔ yeyee ɖe Paulo si me be wòanye zɔhɛ le eƒe mɔzɔzɔa me, be yeatsɔ nudzɔdzɔawo ayi Yerusalem ɖe nɔviawo teƒe. Eya ta, togbɔ be Paulo dzo le Berea kaba yi Atene hã la, womeɖe hame sia ɖa o, ke boŋ edzi ɖe edzi eye wòva zu nuteƒewɔla heɖoe anyi le Kristo me.
Le asitsadu si nye Tesalonika me la, Aristarxo kple Evelia kpe ɖe eŋu. Ke gbãtɔa nɔ Trɔ̃subɔlawo ƒe apostolo ƒe zɔhɛ ŋkume le Efeso, eye wònye ɖekakpui eve siwo wokplɔ tso fefewɔƒea, eye wolée ɖe Kristo ƒe ametakpɔkpɔ me la dometɔ ɖeka. Tog-bɔ be nuteƒekpɔkpɔ sia nɔ esi hã la, megblẽ Paulo ɖi o, ke boŋ, eyi mɔzɔzɔa dzi kplii, eye wòfa akɔ nɛ le gaxɔmenɔnɔ ɣeyiɣi didi si me vevesese le la me. Eye ekplɔe ɖo le eƒe mɔzɔzɔ yi Roma me, togbɔ be afɔku gãwo nɔ eme hã, (Kolo-setɔwo 4:10 kple Filemon kpukpui 24) .
Luka, atikewɔla la, va kplii tso hame si le Filipi me, be yeanɔ xɔsetɔ siwo le du ma me teƒe, elabena tso ta (20:6) dzi la, míedze Apostoloawo ƒe Dɔwɔwɔwo xexlẽ gɔme le "Mí" ƒe nɔnɔme me. Aleae ɖɔkta nyanyuigblɔla la dze eƒe mɔzɔzɔ didi vevi la gɔme, si me wòƒo eƒe Nyanyuigbalẽ xɔŋkɔa ŋuti nyata-kakawo nu ƒu tsoe. Eye wòdo go kple amewo be yeazã woƒe ɖaseɖiɖiwo atsɔ atu Apostoloawo ƒe Dɔwɔwɔwo.
Menye Hela kple Makedonia sɔlemehawo koe ɖo amedɔdɔwo kple nudzɔdzɔwo ɖe sɔlemeha si le Yerusalem o, ke xɔsetɔ siwo tso Anatolia kple Asia hã kpe asi ɖe mɔzɔzɔ sia ŋu. Le Timoteo xa la, míexlẽ nu tso Paulo ƒe dɔwɔhati nuteƒewɔla, si nye Gayo si tso Derbe, ŋu, si fia be ƒomedodo si le hame siwo le Asia Sue kple apostoloa dome metso ƒe geɖe o.
Nɔviŋutsu Tixiko, si hã kpe ɖe Paulo ŋu le eƒe gaxɔmenɔnɔ ɣeyiɣi didi aɖe me la tso Efeso; agbalẽŋlɔlae wònye, eye wòɖoa lɛtawo ɖe Efesotɔwo kple Kolosetɔwo kpakple Filemon. Ŋutsu sia tsi anyi abe apostoloa ƒe zɔhɛ ene le ƒeawo me, tso Hela va ɖo Yerusalem, eye wògado goe le Roma, afisi wònye eƒe subɔla kple eƒe agbalẽŋlɔla le.
Míexlẽ nu tso Trofimo si tso Efeso, amesi va zu amesi gbɔ apostoloa de gaxɔ me le Yerusalem, ŋu, elabena Yudatɔ zazɛ̃nyahelawo ʋli nya be Paulo kplɔ trɔ̃subɔla ɖekakpui aʋamatsomatsotɔ sia hekplɔe va Gbedoxɔa me.
Fifia, Paulo ƒe tɔtrɔgbɔ va Yerusalem ɖi Kristo ƒe aʋadziɖuɖu ƒe atsyã, elabena apostoloa va kple Mawu ƒe lɔlɔ̃ si me ke-sinɔnuwo le ƒe aboyonu siwo xɔsetɔ siwo nye Trɔ̃subɔlawo ƒe amedɔdɔwo kpe ɖe eŋu. Womeyi sɔlemeha gbãtɔ si wotsɔ nya vovovowo kple nya ƒuƒluwo fa akɔ na la kpɔ o, ke boŋ woƒo ga si woɖo be woatsɔ ade Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe gbedoxɔ me, si nye ame kɔkɔewo ƒe hadede me la nu ƒu..
GBEDODOƉA: Aƒetɔ Yesu, míeda akpe na wò be nètia tso dukɔwo katã me be yeatia ame siwo adze yowòme le wò mɔ dzi abe Mawu ƒe alẽvi ene la tso dukɔwo katã me, eye woatsɔ wo ɖokui ana abe vɔsa si dze Mawu ŋu ene. Míele biabiam tso asiwò be nàxɔ mí, mía viwo, mía xɔlɔ̃wo kple míaƒe lɔlɔ̃tɔwo, eye nàkɔ mí ŋu le míaƒe nuwɔna me hena subɔsubɔdɔ ɖekae mavɔ. Amen.
NYABIASE:
- Gɔmesese kae míate ŋu ana nyateƒe si wònye be Mawu subɔla geɖewo kpe ɖe Paulo ŋu?