Previous Lesson -- Next Lesson
c) Zemela kple eƒe nugoe ƒe kpɔɖeŋu ku ɖe Yudatɔwo kple Kristotɔwo siaa ŋu (Romatɔwo 9:19-29)
ROMATƆWO 9:19-29
19 Ame aɖe abiam be: “Ne ele nenema la, ekema nu ka ta Mawu gabua fɔ ame ɖo? Ame ka ate ŋu atsi tre ɖe eƒe lɔlɔ̃nu ŋuti?” 20 Wò amegbetɔ, ame ka nènye aƒo nu do ɖe Mawu gbɔ nenema? Ɖe nu si ame aɖe tsɔ anyi me la, ate ŋu abia emela la be: “Nu ka ta nèmem alea ɖo?” mahã? 21 Ɖe zemela mekpɔ mɔ atsɔ anyi, si wònyama hemlí la ame nu si wòlɔ̃ la oa? Ɖe mate ŋu atsɔ anyi si wònyama hemlí la ƒe ɖe ame ze tɔxɛ aɖe, si anyakpɔ; ke wòatsɔ esi susɔ la ame ze dzro aɖe ko hã oa? 22 Nenye be Mawu le eƒe dziku kple ŋusẽ ɖe ge afia ame siwo ŋu wòdo dziku ɖo, siwo latsrɔ̃ godoo, evɔ wògahegbɔ dzi blewuu, helé wo ɖe te ɣeyiɣi di-di aɖe la, nya kae le asiwò? 23 Alo ne Mawu di be yeaɖe kesinɔnu, siwo le eƒe ŋutikɔkɔe la me la ɖe go afia mí ame siwo wòkpɔ nublanui na, ame siwo eya ŋutɔ yɔ tso Yudatɔwo kple ame siwo menye Yudatɔwo o la dome, 24 eye wòdzra mí ɖo ɖi, be míava xɔ ŋutikɔkɔe sia la, nya aɖe le ame aɖe si wòagblɔa? 25 Egblɔ le Hosea ƒe agbalẽ me kɔtɛe be: “Dukɔ si menye nye dukɔ o lae mayɔ be ‘Nye dukɔ.’ Ame siwo nyemelɔ̃ o lae mayɔ be ‘Nye lɔlɔ̃tɔwo.’ 26 Afi si wogblɔ na wo le be: ‘Mienye nye dukɔ o’ la, afi ma tu-tutue woayɔ wo le be: ‘Mawu gbagbe la viwo.’ ” 27 Israel ŋu-tie Yesaya do ɣli le gblɔ be: “Togbɔ be Israelviwo sɔ gbɔ abe ƒutake ene hã la, wo dome ame ʋɛ aɖewo koe lakpɔ xɔxɔ, 28 elabe Aƒetɔ la adrɔ̃ ʋɔnu ame siwo katã le anyigba dzi la pɛpɛpɛ kple alɔ tsɔtsɔe, eye nya sia nya awu enu zi ɖeka.” 29 Yesaya gagblɔ nya ɖi be: “Ɖe menye Aƒetɔ Ŋusẽkatãtɔ lae gblẽ dzidzimevi aɖewo ɖi na mí o la, anye ne míetrɔ zu abe Sodom ene, eye miasɔ kple Gomora.”
Amegbetɔ ƒe lɔlɔ̃nu, dada, kple nyateƒe ƒe seselelãme dzea aglã ɖe Mawu ƒe tiatia, Eƒe lɔlɔ̃nu, kple Eƒe nuwɔnawo ŋu. Amegbetɔ tomaɖola le abe anyidi si le gbɔgblɔm na sɔ be, "Nukatae nèle afɔ tumm?" ( Yesaya 45:9 ).
Gome mele amegbetɔwo si be woaʋli nya kple Mawu alo ali liʋiliʋi le Eŋu o, elabena ameƒomea ƒe nukpɔsusuwo kple amegbetɔ ƒe nunana siwo ƒe dome wonyi la le kpuie wu eye wole bɔbɔe wu Mawu ƒe nunya, kɔkɔenyenye, kple lɔlɔ̃ si seɖoƒe meli na o.
Ame si ɖo ŋu ɖe Mawu ŋu bliboe, le amewo kple dukɔwo ƒe sesẽ dome la, aɖo to Mawu, xexeame katã ƒe aƒetɔ ŋku-maʋumaʋui, eye wòazu numame nɛ be wòasubɔe ahada akpe nɛ. Eye abe alesi Hitler te ŋu wu Yudatɔ miliɔn ade le eƒe dzo-doƒewo evɔ ame aɖeke metsi tre ɖe eŋu alo bia nyae o ene la, nenema ke Stalin hã te ŋu wu agbledela miliɔn blaeve le eƒe nugbeɖoɖowo me, siwo wòwɔ ameƒomea ŋu matsɔmatsɔ ɖeke le eme.
Paulo ɖe Mawu ƒe ʋɔnudɔdrɔ̃wo me to zemela ƒe dɔwɔwɔ me, etrɔ asi le nugoewo ŋu hena bubu kple bubuwo be woazã na amewo katã (Yeremya 18:4-6).
Apostoloa gaƒo nu tso blema lododo sia ŋu tsitotsito, eye wòƒo nu tso Mawu ƒe dziku ƒe ze siwo wòdo dzi le dzigbɔɖitɔe ɣeyiɣi didi aɖe, eye wòtsɔ wo ƒu gbe mlɔeba la ŋu. Paulo gblɔ hã be Mawu le eƒe nublanuikpɔkpɔ ƒe nugoewo dzram ɖo tso blema ke hena ŋutikɔkɔe si ava le etsɔme. Eƒe nublanuikpɔkpɔ ƒe nugoe siawo tsoa wo Wɔla ƒe ŋutikɔkɔe ƒe blibonyenye me eye wotrɔna vaa eme.
Paulo metu xexemenunya si me veveseseɖeamenu mele o tso sidzedze sia si wòkpɔ le eƒe agbe me la vɛ o, ke boŋ eɖe eme be vovototo si le amesiwo wonya, siwo le Mawu ƒe dɔmedzoe te, kple amesiwo wodo ŋutikɔkɔe na, siwo le Eƒe nublanuik-pɔkpɔ me dome. Esia meku ɖe Trɔ̃subɔlawo ɖeɖeko ŋu o, ke elɔ Yudatɔ tiatiaawo hã ɖe eme. Be míaɖe susu sia afia la, Mawu ƒe ɖeɖefia ɖe gbeƒãe na Hosea (2:23) be Mawu awɔ amesiwo menye ye ŋutɔ tɔ o la woazu etɔ. Apostolo Petro hã ɖo kpe esia dzi le eƒe lɛta gbãtɔ (2:9-10) me, eye wògblɔ na xɔsetɔ siwo le Trɔ̃subɔlawo dome be: "Gake mienye dukɔ tiatia, nunɔla kɔkɔe, dukɔ kɔkɔe, Mawu ƒe nunɔamesi tɔxɛ, bene miaɖe gbeƒã amesi yɔ mi tso viviti me va eƒe kekeli wɔnuku la ƒe nu nyui wɔwɔwo. Tsã la, menye dukɔe mienye o, gake fifia mienye Mawu ƒe dukɔ; womekpɔ nublanui na mi o, gake azɔ la, wokpɔ nublanui na mi."
Taɖodzinu sia nye Mawu ƒe tamesusu ƒe taɖodzinuwo dometɔ ɖeka, le Paulo ƒe nya nu, be Mawu tiaa amesiwo menye ame tiatiawo o eye wòyɔa amesiwo womeyɔ o be woazu Mawu viwo (Romatɔwo 9:26; 1 Yohanes 3:1-3). Apostoloa ɖee fia hã be nyagblɔɖila Yesaya ɖee fia be Mawu akplɔ ame tiatia to-maɖolawo ayi xaxa gã la me godoo, eye wòaɖe mɔ na wo be woatsrɔ̃ ne woyi edzi le woƒe dzimesesẽ me, togbɔ be eɖe gbeƒã na wo xoxo be woadzi ɖe edzi abe atsiaƒu ƒe ke ene hã.
Aƒetɔ gbagbe la léa be na eƒe dukɔ dzimesesẽtɔwo; metsrɔ̃a wo katã o, ke boŋ ame susɔe kɔkɔe sue aɖewo le wo dome azu kristalo, eye Mawu ƒe gbɔgbɔ me ŋugbedodowo ava eme (Yesaya 11:5). Le amesiwo woyɔ ƒe akpa gãtɔ gome la, woazu abe Sodom kple Gomora, siwo wotsrɔ̃ ene (Yesaya 1:9).
Paulo, le eƒe lɔlɔ̃ me, dze agbagba be yeafia Yudatɔ siwo le Roma be gome le Mawu si be wòaɖe Trɔ̃subɔla siwo menye ame tiatiawo o eye wòakɔ wo ŋu keŋkeŋ, evɔ Yudatɔ siwo xɔe se la nasẽ woƒe dziwo eye woatsrɔ̃. Nuteƒekpɔkpɔ sia medo mo ɖa abe nukpɔsusu ƒe susuŋudɔwɔwɔ ene o, ke boŋ ekpɔe dze sii le apostoloa ƒe dzi me ɖe Yudatɔ dadala, siwo bua wo ɖokui be wole dzɔdzɔe la ŋu, be wòafia mɔ wo ayi dzimetɔtrɔ gbɔ, ale be woate ŋu aʋu eme be Yesue nye Mesia si ŋugbe wodo, amesi tsɔ ɖeɖekpɔkpɔ na wo. Gake Yudatɔ akpa gãtɔ gakpɔtɔ gbe Yesu egbea.
GBEDODOƉA: Dziƒofofo lɔlɔ̃a, tsɔ míaƒe gotagomenuwo ke ne míedo kpo alesi nègbɔ dzi ɖi na mí, wò lɔlɔ̃tɔ, ƒe geɖe la dze sii. Mèhe to na mí o, eye mèna míetsrɔ̃ hã o. Klɔ mí bliboe ale be míatsɔ akpedada kple akpedada aɖo wò lɔlɔ̃ ŋu, eye míaɖo to wò Gbɔgbɔ Kɔkɔe ƒe ʋiʋliwo kple dzidzɔ.
NYABIASE:
- Amekawoe nye Mawu ƒe dziku ƒe nugoewo, eye nuka tae woto to-maɖomaɖo?
- Tameɖoɖo kae le Mawu ƒe nublanuikpɔkpɔ ƒe nugoewo ŋu, eye nukae nye woƒe gɔmedzedze?