Previous Lesson -- Next Lesson
4. Hamea ƒe Gɔmeɖoanyi le Filipi (Dɔwɔwɔwo 16:11-34)
DƆWƆWƆWO 16:29-34
29 Gaxɔdzikpɔla la bia be woatsɔ akaɖi vɛ na ye, eye wòɖe abla ge ɖe xɔa me. Vɔvɔ̃ ɖoe wònɔ dzodzom nyanyanya va dze anyi ɖe Paulo kple Sila ŋgɔ. 30 Gaxɔdzikpɔla la kplɔ wo doe, hebia wo be: “Amegãwo, nu ka mawɔ be woaxɔm ɖe agbe?” 31 Woɖo eŋu be: “Xɔ Aƒetɔ Yesu dzi se, eye woaxɔ wò kple wò aƒemetɔwo ɖe agbe.” 32 Wogblɔ Aƒetɔ la ƒe nya la na eya kple ame siwo katã le eƒeme la. 33 Ale le zã ƒe gaƒoƒo ma ke me la, gaxɔdzikpɔla la kplɔ wo yi ɖaklɔ woƒe abiawo na wo, eye wole mawutsi na eya kple eƒemetɔwo katã zi ɖeka. 34 Azɔ la, ekplɔ Paulo kple Sila va eƒeme, eye wòna nu wo woɖu. Dzi dzɔ eya kple eƒemetɔwo ŋutɔ, be yewoxɔ Mawu dzi se.
Gaxɔdzikpɔla bia kekeli, eƒe biabiaa nye dzesi be ŋutsu sia nɔ viviti me kpɔ, gake fifia apostolo la ƒe nyawo na kekeli vi aɖe klẽ ɖe eƒe dzi kple susu dzi. Enumake ekpɔe dze sii be kekeli sia tso Mawu ƒe Gbɔgbɔ me, eye wòtsɔ eɖokui ƒu gbe ɖe Paulo ƒe afɔ nu, amesi xɔ eƒe agbe. Ðewohĩ etsɔ wo be mawuwo alo mawudɔlawo. Nyateƒe si wònye be Paulo kple Sila gakpɔtɔ nɔ gaxɔ me, togbɔ be gaxɔa ƒe ʋɔtru ʋu hã, lɔlɔ̃ anukwaretɔ kple vavã si woɖe fiae, eye wokpɔ eƒe agbe hã ta, le eya gome la, nusiawo katã mate ŋu adzɔ o eye womate ŋu asusui o. Aƒetɔ Yesu Kristo ƒe nyuiwɔwɔe nye gbɔgbɔmetɔtrɔ gãtɔ kekeake le xexeame.
Paulo mewɔ gaxɔdzikpɔla ƒe vɔvɔ̃ ŋudɔ tsɔ na eɖokui dada o; ke boŋ eɖee fia kɔte be ye hã yenye ame abe ye ene, gake enye ame si wotrɔ hewɔ yeyee to Yesu Kristo ƒe amenuveve me. Esi gaxɔdzikpɔla la, vɔvɔ̃ kple dzodzodzoetsitsi, se Paulo ƒe nya siawo la, ekplɔ wo ɖe asi (Paulo kple Sila) eye wòkpɔ woƒe abiwo, siwo ɖe alesi gbegbe wokpe fu le Yesu ƒe ŋkɔ ta la, evɔ̃ na Mawu ƒe dziku, elabena enye amesiwo wɔ nu gbegblẽ ɖe Mawu ƒe dɔlawo ŋu la dometɔ ɖeka. Egblɔ kple vɔvɔ̃ bena: Nukae wòle be mawɔ ne asi le Mawu ƒe dɔmedzoe nu, eye makpɔ ɖeɖe? Eyata Paulo ƒo Nyanyui la nu ƒu kpuie na gaxɔdzikpɔla sia si tsi dzimaɖi eye wònɔ ʋuʋum la le nyagbe ɖeka me, eye si nye nyagbe vevitɔwo dometɔ ɖeka le Biblia ƒe nuŋlɔɖia me la, eɖe gbeƒã nyateƒe Nyanyui la ƒe gbedasi la nɛ tẽ le eƒe blibodede kple nya ʋee aɖewo me be: Xɔ Aƒetɔ Yesu dzi se, eye àkpɔ ɖeɖe, wò kple wò aƒe. Nya sia na mɔkpɔkpɔ gã aɖee, Aƒetɔ la mehe to nɛ o, metsɔ dzikedzo ƒoe tso dziƒo o, ke boŋ eʋu amenuveve ƒe ʋɔtru si le Yesu Kristo me la nɛ. Apostolo la ɖe eme na amesiwo katã nɔ afima, ŋutsuwo kple nyɔnuwo, kluviwo kple gamenɔlawo, kpakple sɔhɛwo hã be Yesue nye Aƒetɔ si si ŋusẽ le be wòaʋuʋu anyigba, atsɔ nuvɔ̃wo ake, ana ɖeɖe nuvɔ̃wɔlawo, afɔ ame kukuwo ɖe tsitre, eye wòana Gbɔgbɔ Kɔkɔe la amesiwo trɔ dzime, be wòanɔ wo me, Gbɔgbɔ si ɖea nuvɔ̃wɔla tso nuvɔ̃ ƒe ŋusẽ me.
Paulo te ŋu tsɔ nya ʋee aɖewo ƒã nya nyuia ɖe eƒe nyaselawo ƒe dzi ƒuƒluwo me, amesiwo xɔ Aƒetɔ Yesu enumake be enye yewoƒe Ðela kple Aƒetɔ. Wokpɔe dze sii be Mawu li kple eƒe apostolowo, eye be to yewo dzi la, eyae nɔ nu ƒom na ameha la, eye wòdo avuléle ƒe asi ɖe wo gbɔ. Nyanyui la ƒe kekeli yɔ dziwo katã me fũ. Gaxɔdzikpɔla kplɔ wo ɖe asi, le zã ƒe gaƒoƒo ma tututu me la, eklɔ woƒe abiwo, eye wòna awu dzadzɛwo, esi wòbia tso wo si be woanyrɔ ye, abe eƒe ɖokuibɔbɔ bliboe na lɔlɔ̃ ƒe Aƒetɔ, Yesu Kristo, ƒe dzesi ene. Eye asrafomegã sia si xɔ dzudzɔ le dɔme, si le gaxɔa dzi kpɔm la, di be yeaɖe ye ɖokui ɖa tso yeƒe agbe si va yi ƒe kpeɖodziwo katã me, eye yeaʋu yeƒe aƒea ƒe ʋɔtru na Mawu ƒe Gbɔgbɔ la. Ebia tso apostoloawo si be woanyrɔ ye kple yeƒe amewo katã gbemagbe. Ekpɔe dze sii be Aƒetɔ la ƒe sedede dzi wɔwɔ ƒe vevienyenye kple hiahiã, eye be Heheɖemegbe ɖesiaɖe le Eƒe sededewo dzi wɔwɔ me nye nuvɔ̃, eƒe ŋuɖoɖo ɖe Mawu ƒe yɔyɔ ŋu nye dzimetɔtrɔ blibo enumake kple ɖokuibɔbɔ bliboe na Aƒetɔ gbagbe la.
Eye esi Gbɔgbɔ Kɔkɔe la yɔ nyɔnyrɔxɔlawo me fũ la, wodze kafukafuha dzidzi na Aƒetɔ la gɔme, eye wose egɔme be Aƒetɔ la srã yewo kpɔ le yewoƒe gaxɔ doviviti la me. Emegbe wokplɔ apostoloawo va woƒe aƒeme, wodzra xɔ aɖe ɖo na wo, eye wotsɔ nuɖuɖu na wo. Wokpɔ dzidzɔ ɖekae, elabena Aƒetɔ la kɔ woƒe dzitsinya ŋu tso nuvɔ̃wo katã me eye wòkɔ wo ŋu faa, amesiwo nye nuvɔ̃wɔlawo, fifia wole agbe le Mawu ƒe kekeli me, le xexe sia ƒe viviti me. Nɔnɔmetata dzeani ka gbegbee nye si! Ŋkekenyui aɖe si woɖuna le zã titina. Kristo na kekeli klẽ na xɔsetɔ siwo nɔ viviti me eye wòtsɔ eƒe dzidzɔ deblibo yɔ woƒe dziwo me fũ. Esiawo katã nye fukpekpewo dzidodo kple toɖoɖo xɔse na Paulo kple Sila, kple Gbedodoɖawo na Lidia, Luka kple Timoteo na gamenɔlawo ƒe kutsetse.
DƆWƆWƆWO 16:35-40
35 Esi ŋu ke la, ʋɔnudrɔ̃laawo dɔ kpovitɔwo ɖa, de gbe asi na wo be: “Miɖe asi le ame mawo ŋu woayi.” 36 Ale gaxɔdzikpɔla la gblɔ na Paulo be: “Ʋɔnudrɔ̃laawo gblɔ ɖo ɖa be woaɖe asi le mia ŋu miayi. Eya ta mido va yi azɔ le ŋutifafa me.” 37 Ke Paulo gblɔ na kpovitɔawo be: “Womedrɔ̃ ʋɔnu mí o, ke woƒo mí le dutoƒo, eye wode mí gaxɔ me; evɔ la, Roma-dumeviwo míenye. Nu ka ta wodi be yewoaɖe asi le mía ŋu dzaa fifia, ame aɖeke masee? Gbeɖe, woawo ŋutɔ koe ava kplɔ mí adoe.” 38 Kpovitɔawo yi ɖagblɔ nya la na ʋɔnudrɔ̃laawo, ke esi wose be Roma-dumeviwoe Paulo kple Sila nye la, vɔvɔ̃ ɖo wo. 39 Ale woyi ɖaɖe kuku na wo. Wokplɔ wo doe, eye wobia tso wo si be woadzo le dua me. 40 Ale Paulo kple Sila do le gaxɔ la me, eye woyi ɖe Lidia ƒeme. Esi wokpɔ nɔviawo le afi ma la, wodo ŋusẽ wo eye wodzo.
Gaxɔdzikpɔla la tsɔ dzitsitsi lalala dua ƒe amegã eveawo ƒe nyametsotso mamlɛtɔ, elabena eɖe asi le gamenɔla eveawo ŋu woƒe mɔɖeɖe manɔmee eye wòkpe wo va eƒe aƒeme, dzi dzɔe esi wòse sedede be woaɖe asi le wo ŋu. Eyi kple dzidzɔ be yeakpɔ Paulo eye wògblɔ woƒe nyametsotsoa nɛ, eye wòbia tso esi be wòadzo le dua me kple Sila, ale be woagadze wo dzi o.
Gake Paulo gbe be yemado go kple Sila le adzame tso gaxɔa me o, eye mebia be yewomenye adzodalawo o, ke boŋ Roma-dukɔmeviwo, ame siwo ŋu wowɔ nuvevii heƒoe. Wowɔ nu ɖe wo ŋu abe kluviwo ene eye wode wo gaxɔ me ʋɔnudɔdrɔ̃ aɖeke manɔmee, si tsi tre ɖe Romatɔwo ƒe se ŋu kura. Eye le nɔnɔme dzɔdzɔe me, abe Roma-dukɔa ene la, esia fia be ʋɔnudrɔ̃lawo wɔ vodada, si ate ŋu akplɔ wo ayi ʋɔnui tẽe ahade gaxɔ me, eye woatsɔ nya ɖe amesiwo wɔ nuvɔ̃a hã ŋu.
Paulo bia be ʋɔnudrɔ̃lawo ŋutɔ nava na ablɔɖe yewo, abia kukuɖeɖe, eye woakplɔ yewo ɖo abe amedzro siwo ŋu bubu le ene to dua ƒe ablɔwo dzi. Paulo menɔ hlɔ̃biabia dim o, elabena abe xɔsetɔ ene la, etsɔe ke amesiwo wɔ nuvɔ̃a xoxo, gake edi be yeatsɔe aɖo kpe sɔhɛ hamea dzi, eye yeaɖee afia be enye habɔbɔ si ŋu bubu le, si yomedzelawo mehiã be woaɣla wo ɖokui ɖe agadowo, dowo kple anyigbaxɔdzowo me o.
Ʋɔnudrɔ̃la siwo vɔvɔ̃ ɖo la va Paulo gbɔ kaba, be yewoaɖo dze kplii ɖokuibɔbɔtɔe, wova be yewoafa dzi nɛ, eye woɖe asi le eŋu, henɔ biabiam tso esi be wòadzo le dua me, be wòaƒo asa na kuxiwo kple subɔvi nyɔnuvi afakala la ƒe aƒetɔwo, amesi woɖe asi le tso Satana ƒe ŋusẽ te to Aƒetɔ la ƒe amenuveve me.
Paulo metsɔ ɖeke le woƒe nyawo me boo o, ke boŋ etrɔ yi Lidia, aɖabɛwu dzrala la ƒe me, afisi nusrɔ̃lawo ƒo ƒu ɖo be yewoado gbe ɖa le. Lidia, Europatɔ gbãtɔ si trɔ dzime va zu Kristotɔwo ƒe xɔse la, nɔ nɔvi aɖewo gbɔ le eƒe aƒeme, eye esia fia be eyae ɖe gbeƒã Aƒetɔ Yesu Kristo ƒe nyanyuia na wo, eye eya hãe nye amesi kpɔa aƒea dzi. Paulo ɖe gbeƒã Yesu Kristo ƒe nyanyuia na Filipitɔwo hena ɣeyiɣi kpui aɖe, eye wòɖo hame si me dzo le. Apostolo na Trɔ̃subɔlawo kple Sila do go nusrɔ̃lawo le Lidia ƒe me. Nusrɔ̃lawo fa akɔ na Paulo kple Sila siwo nɔ fu kpem la hede dzi ƒo na wo le Yesu ƒe ŋkɔ ta. Yehowa kpɔ eƒe dɔlawo ƒe agbe ta, eye wònɔ wo gbɔ le xaxaɣiwo. Apostolo eveawo dzo le teƒea, wokplɔ Timoteo ɖe asi, eye wogblẽ Luka ɖi be wòakpɔ Mawu ƒe hamea dzi. Tso fifia dzi la, Luka azã ŋkɔteƒenɔnya "wo" atsɔ agblɔ be yemegale Paulo kple Sila gbɔ o.
GBEDODOƉA: Aƒetɔ, míekafu wò, wò ame kɔkɔe, elabena wò nya ɖea amegbetɔwo eye wòtrɔa wo. Míexɔe se hã be èɖea míaƒe ƒomewo keŋkeŋ. Klɔ míaƒe dziwo tso vɔ̃ɖinyenye katã me to wò ʋu xɔasi la me, eye nàkɔ míaƒe tamebubu ŋu bliboe to Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe kekeli me, ale be míaƒe ƒometɔwo nakpɔ wò lɔlɔ̃, eye woadi wò ŋutifafa. Amen.
NYABIASE:
- Nukatae wobu ta wuiade ƒe kpukpui 31 lia be enye Biblia me nya vevitɔwo kekeake?
Nyabiase gbalẽvi - 5
Nuxlẽla lɔlɔ̃tɔ,
Ne èsrɔ̃ Apostoloawo ƒe Dɔwɔwɔwo le agbalẽ sia me la, àte ŋu aɖo Nyabiases siwo gbɔna la ŋu bɔbɔe. Ne èɖo Nyabiases siwo le ete ƒe 90% ŋu la, àxɔ akpa si kplɔe ɖo le nyati sia me. Ðo ŋku edzi nàŋlɔ wò posu adrɛs ɖe wò ŋuɖoɖogbalẽvia dzi nyuie.
- Nukae nye ŋusẽ kple tameɖoɖo si ʋãa ame le Mawu ƒe ŋutinya me kple amegbetɔwo?
- Nu kae Paulo ɖe gbeƒã tso Yesu ƒe tsitretsitsi ŋu? Nya nyui kae tsɔe ɖo tsitretsitsia dzi?
- Aleke Paulo ɖe gbeƒã gome si le esi be wòaɖe gbeƒã na dukɔwo, eye aleke xɔse sia va eme le Trɔ̃subɔlawo domee?
- Nukatae Paulo kple Barnaba si tso du ɖeka me yi bubu me?
- Nukatae Paulo yɔ mawuwo katã be toflokowo?
- Nuka wɔm Paulo kple Barnaba nɔ le sɔhɛ hameawo me le woƒe tɔtrɔgbɔ nyitsɔ laa me?
- Tamesusu yeye kae to apostolo eveawo me le woƒe nyanyuigbɔgblɔdɔa me le woƒe mɔzɔzɔ gbãtɔ me?
- Nukatae hame si le Antioxia metso nya me be yeadi kuxia ŋutɔ gbɔ kpɔnu o, ke boŋ ebia tso apostolo siwo le Yerusalem si be woadi egbɔkpɔnu si ŋu kakaɖedzi le na yewo?
- Nya kae Petro gblɔ si nye eƒe mawunya la ƒe nyagbɔgblɔ, eye nukatae Kristo ƒe hamea bu eŋu be enye nusi dzi woanɔ te ɖo akpɔ ɖeɖe?
- Vovototo kae le nu aɖewo ɖeɖeɖa le lɔlɔ̃ ta, kple se dzi wɔwɔ hena ɖeɖekpɔkpɔ dome?
- Nukae nye susu vevi siwo le nyametsotso si Apostolowo ƒe Takpekpe si wowɔ le Yerusalem da asi ɖo la me?
- Nukae nye gɔmeɖose ƒe taɖodzinu kple nusi ʋã Paulo wòzɔ dutanyanyuigbɔgblɔ ƒe mɔzɔzɔ evelia?
- Ðe Timoteo ƒe aʋatsotso hiã alo mehiã o eye nukatae?
- Nukae xɔsetɔwo ƒe mɔxenu na woƒe subɔsubɔ to Gbɔgbɔ Kɔkɔe la dzi fia, eye nukae woƒe yɔyɔ tso yeyea me fia?
- Nukae wɔ nuku le Lidia ƒe agbe me, eye nukatae Paulo de mawutsi ta na eƒe ƒome bliboa?
- Nukae nye alakpa si nɔ adzetɔ la ƒe nyawo me, eye nyateƒe kae Paulo gblɔ?
- Nukatae gamenɔla eveawo dzi kafukafuha ƒe ha le zã ƒe viviti me?
- Nukatae wobu ta wuiade ƒe kpukpui 31 lia be enye Biblia me nya vevitɔwo kekeake?
Míele dzi dem ƒo na wò be nàyi Apostoloawo ƒe Dɔwɔwɔwo sɔsrɔ̃ dzi kpli mí le Luka ƒe nya nu. Àkpɔ kesinɔnu mavɔ tso eme. Míele gbe dom ɖa ɖe mia ta esime míele miaƒe ŋuɖoɖowo lalam. Míaƒe adrɛs enye si:
Waters of Life
P.O.Box 600 513
70305 Stuttgart
Germany
Internet: www.waters-of-life.net
Internet: www.waters-of-life.org
e-mail: info@waters-of-life.net