Previous Lesson -- Next Lesson

9. Nsango ya Adieu liboso ya Baepiskopo mpe Bankulutu (Misala 20:17-38)

MISALA 20:25-32
25 Mpe sikawa, tala, nayebi ete moko te kati na bino oyo nakendeki kosakola bokonzi bwa Nzambe akomona lisusu elongi ya ngai. 26 Yango wana nazali koyebisa bino lelo ete nazali na mbeba te na makila na bino nyonso, 27 mpamba te nakakatanaki te kosakola epai na bino toli nyonso ya Nzambe. 28 Yango wana, bókɛngɛla bino moko mpe etonga mobimba, oyo Molimo Mosantu akómisi bino bakɛngɛli, mpo na kobatela eklezia ya Nzambe, oyo asombaki na makila na ye moko. 29 Nayebi ete nsima ya kokende na ngai, bambwa ya zamba ya zamba bakokɔta na kati na bino mpe bakoyokela etonga mawa te. 30 Ata na motángo na yo moko bato bakobima mpe bakobebisa solo mpo na kobenda bayekoli nsima na bango. 31 Yango wana, bókeba, bómikundola ete na boumeli ya mbula misato natikaki te kokebisa mokomoko na bino na mpisoli na butu to moi. 32 Mpe sikawa napesi bino epai ya Nzambe mpe na liloba lya ngolu ya ye, oyo ezali na makoki ya kotonga bino mpe kopesa bino libula o ntei ya bango banso basantisami.

Polo andimisamaki nzela na ye na Molimo Mosantu, oyo ayebisaki ye ete akomona lisusu bana na ye ya molimo te. Na komikitisa nyonso, Paulo andimaki emoniseli oyo euti na Nzambe mpe atikaki balingami na ye na libota ya Nzambe. Bamonaki ntango ya kokabwana na mpisoli na miso na bango, bayambaki ntoma malamu, mpe batosaki etinda ya Nzambe. Paulo ayebaki na lisosoli na ye ete azalaki na ngambo te liboso ya Nzambe na boyokani na ye na Baefese, na oyo etali mosala na ye ya nsango malamu, oyo asalaki na mbeba te mpo apesaki bango Nsango Malamu mobimba, asɛngaki bango bábongola motema, mpe alendisaki bango ete bázala na kondima ya solo. Akitisaki likolo na bango botondi ya ngolu ya Nsango Elamu mpe asakolaki epai na bango bosolo mpe nguya ya bokonzi ya Nzambe na mobimba na yango. Alakisaki Baefese lobiko mobimba mpe alimbolaki lolenge nini bango mpe bakokaki kokoma na makoki mpo na etonga ya bokonzi ya Klisto. Apesaki bango nzela ya kozwa botondi ya Molimo Mosantu. Na yango, bamonaki nguya ya makila ya Klisto mpe libateli na yango ya mosala. Bokonzi ya Nzambe ezalaki likanisi ya mayele te mpo na lingomba, kasi bozali ya Nzambe elongo na bango na nyonso oyo liloba yango elingi koloba. Bongo, bazelaki komonana ya nkembo ya bokonzi oyo na boyei ya mibale ya Klisto, oyo ezalaki pene. Na bongo, bakoli na kondima mpe bakómaki na mokumba ya boyebi na bango, makambo oyo bakutanaki na yango, mpe makabo ya Nzambe. Lisusu, Polo amonisaki epai ya bankulutu ya lingomba basekele nyonso ya toli ya Nzambe mpe asakolaki bango mikano ya Mosantu kobanda na bozalisi kino kokokisama, kobanda na koponama ya bandimi kino na bozongisi na bango sika na nkembo oyo ezali koya.

Boyekoli ya teoloji ezali mozindo, monene, mpe etombwami. Komikumisa te ete oyebi mokano ya Nzambe mobimba, mpamba te ozali kaka moyekoli, ozali kopumbwapumbwa, mpe osengeli koyekola na mozindo na ntina na bosepeli ya Nzambe. Mokano ya bondimi na biso ezali kaka te koyeba basekele ya bonzambe, kasi ya kotia yango na misala na bomoi ya mokolo na mokolo mpo na bolingo, mpo ete kondima ezanga misala ekufi mpe ezali na ntina te.

Polo aponaki bankulutu ya lingomba lokola baepiskopo; ezalaki na bapastɛrɛ te ndenge totangi na libongoli ya Arabe ya vɛrsɛ 17 ya mokapo oyo, to mpe ba-episkɔpɔ-mokonzi to bapápa, kasi bazalaki basaleli ya sembo na kati ya lingomba, oyo bazalaki na mokumba ya kobongisa makita mpe ya kotambwisa makambo ya mbongo. Bayanganaki mpo na kobondela, bakendaki kotala bato ya maladi, bazalaki kosakola nsango malamu epai ya bato oyo babungi, mpe kobɔndisa bato oyo bazalaki konyokwama. Bazalaki na bisika te oyo epesaki bango lifuti, makoki ya bana mboka, to lokumu ya kobakisa, kaka bokonzi ya molimo ya Klisto, oyo Ye apesaki bango na motema malamu, kaka lokola Ye azali pene ya kofanda na mondimi nyonso. Ezali na mitindo mibale te ya Molimo Mosantu na kati ya lingomba, kasi tozali kokuta makabo ndenge na ndenge mpe bokoli monene kati na bandimi. Moklisto nyonso abyangami mpo na kozala ndakisa epai ya basusu, kosalelaka na esengo kati na babola.

Na baye banso balakisaka Nsango Malamu mobimba mpe basalelaka yango na nzela ya bizaleli na bango, mobeko ya Klisto ekokisami: Boyamba Molimo Mosantu. Soki olimbisi masumu ya moto, masumu na ye elimbisami; soki olimbisi bango te, balimbisami te. Paulo aponaki bankulutu wana te lokola baepiskopo ya lingomba engebene na koponama na ye moko, kasi ezalaki Molimo Mosantu ye moko nde aponaki mpe abengaki bango, atondisaki mpe akómisaki bango bomengo na mbuma na ye ndenge na ndenge. Mawa na ye oyo azali na mposa ya mosala na kati ya lingomba kozanga kobengama ya Molimo Mosantu, to oyo azali komilakisa, to oyo azali kopalanganisa makanisi na ye ya mbindo na kati ya bandimi; na kosaláká bongo, amibebisi mpe asilikisaka bandimi nyonso. Nsukansuka akosuka na kozanga kolonga mpe na kozanga elikya.

Polo alobeli na nguya nyonso baoyo nyonso babukani na boyamboli mpe batambolaka na komikitisa ete: “Bókeba, nazali moto ya kokoka te, kasi ngai moko namekami na Satana, oyo azwi bino lokola cible mpo na baflɛ́mɛ na ye.” Sikawa, mobebisi alingi kosala ete bankulutu mpe bakambi bakweya na masumu, na ntembe, mpe na lolendo mpo ete bandimi bapanzana. Yango wana toyokaka mbala mingi liloba, “Lokola pasteur, lokola etonga.” Ntango mosakoli akosenga Nzambe asopa makabo, mapamboli, mpe nguya likolo ya bandimi ya lingomba na ye, esika na ye ya kofanda ekobongwana mpenza. Nkolo asalaka ete ngolu na ye esopana lokola bibale likolo ya lingomba na ye mpo ete Klisto atondisaka lingomba na nguya na ye na nzela ya losambo, ayebi ete mokano ya Klisto ezali pasteur te kasi etonga, oyo ezali na ntina mingi mpo na ye koleka babateli ya bitonga.

Kasi bakambi na lingomba bazali ba batindami ya Nzambe mpe basali ya biloko na ye; asombi bango na makila ya Mwana na ye se moko. Nzambe afutaki te mpo na bosikoli na biso na wolo, palata, platine, bijoux, to uranium, kasi Ye apesaki mbeka ya eloko ya motuya mingi koleka oyo azali na yango—Yemei—mpo na kobikisa biso. Mpo na ntina oyo, ntoma apesaki mitindo na bankulutu ete bazala na bokebi mingi mpe ntango nyonso na bokebi kati na lingomba, ntango nyonso koyoka mongongo ya bampate, kotalela yango malamu, mpe kotala ndenge bato bazali kotambola na butu mpe moi mobimba, mpo ete bambwa ya zamba bazali koya, mpe banguna bazali kozinga bango, mpe miyibi mpe bato ya lokuta bazali mosika te na bango. Ya solo, ezalela ya lingomba ezalaka ntango nyonso na likama. Esengeli koyeba ete tozali kofanda na kimya te, ata kati na etumba kati na lola mpe lifelo. Mabe esalela mayele mabe mpe bokosi mpo na kobungisa bandimi nzela. Na nsima, mateya ya lokuta mpe ezaleli ya boyokani kati na mangomba, elongo na mopɛpɛ ya likolólikoló oyo ezali na boyokani te, ekobima na mbala moko. Likambo ya kokamwa, basusu bakangamaka na kozanga kondima mibeko, bazali kosenga bosantu mingi koleka bolimbisi ya Klisto, mpe balingi kozwa lobiko na nzela ya milende na bango moko. Mpe soki kondima ya solosolo ya Biblia ekiti, boye bolingo mpe elikya mpe elimwaka. Ezali minyoko mpe mpasi te nde ezali ntina ya solo ya kobebisama ya lingomba, kasi mateya ya lokuta. Ndenge nini okoki koyeba moto oyo azali kokosa?

Kati na bizaleli ya ntina ya nkulutu ya lingomba ezali na bososoli ya bilimo, mpo ete ayoka noki nsolo ya bilimo mabe oyo ekɔtaka na lingomba. Na nsima, alongi bango na nzela ya komikitisa ya bolingo na ye, mpe abenganaki bambwa ya zamba na nzela ya mabondeli na ye mpe na liloba ya bokonzi na ye mpo ete lingomba etikala na nzoto kolɔngɔnɔ, na mosala, mpe esalaka. Yango nde ndenge Polo asalaki mbula misato na Efese. Bandimi balendisamaki na botondi ya bosolo mpe bolingo ya Klisto. Mayangani minene ezali te nzela ya koteya bakambi ya mikolo mizali koya, kasi nde mosala ya kokesana mpe masolo milai elongo na baponami ya Nkolo. Lingomba ekoyika mpiko kaka esika oyo elendiseli ya milimo esalemaka moko na moko.

Longola toli nyonso oyo Polo apesaki, ntoma mosantu yango ayekolaki ete toli nyonso ezali na ntina te soki toli esanganaka na kobongola motema mpe kotya likebi. Na yango, abalukaki mbala moko epai ya Nkolo na bomoi mpe alobaki na Ye, kotiaka baepiskopo mpe lingomba mobimba na maboko na Ye, mpo ete Yesu azali mobateli malamu se moko oyo akoki kobatela moto nyonso. Na yango, Paulo atyaki mokumba na ye na mabɔkɔ ya Klisto lokola ndanga ya kondima na ye.

Bobele na ntango yango, ntoma amonisaki bayoki na ye liziba bobele moko ya nguya ya Nzambe, oyo ezali liloba ya ngolu. Mpo tozali kokuta liziba moko te ya nguya ya Molimo, boyebi ya Nzambe, mpiko ya kondima, mpe botindiki ya bolingo longola se na kondimana ya sika. Na yango, ntoma apesi yo mitindo ete otánga Biblia mokolo na mokolo na libondeli, soki te okokufa na elimo mpe okosila.

Mpo na komanyola mokolo na mokolo na Liloba ya Ngolu, elendisaka yo kati na Klisto mpe ezali kokela kati na yo mbuma ya elikia oyo esakolami. Moklisto nyonso akozwa eteni ya lola na mokili oyo te, kasi na mikolo ya nsuka. Bozela mbongo te epai ya Nkolo, to lokumu, bandako, bokolongono, to mituka te, kasi boluka biloko ya likolo, esika Klisto afandi na loboko ya mobali ya Nzambe. Elongo na basantu banso oyo bakufi mpe bazali na bomoi na lola, tokozwa libula ya bokonzi ya Tata na biso na Lola te mpo ete tobongi na yango, kasi na ngolu kaka. Oyo akangama na mokili akobungisa lola; sala liponi na yo: Olingaka Nzambe to mbongo?

LOSAMBO: Nkolo Yesu, batela biso na Nzambe ya wolo pe na philosophie ya syncretisme. Tia biso na botondi ya Liloba na yo, mpo ete ngolu na yo ekoka etinda ya kotambwisa mpo na mobembo na biso. Na yango, tozali kokɛngɛla na kati ya libondeli na kati ya etonga na yo, mpe tozali kosɛnga yo obikisa bato mingi oyo babunga nzela mpe obatela biso na bakosi. Amen.

MOTUNA:

101. Mpo na nini esengeli kobatela bampate ya etonga ya Nzambe ntango nyonso kokɛngɛla bampate?