Previous Lesson -- Next Lesson

9. Gbedonamegbedasi le Bisiɔpwo kple Hamemegãwo ŋkume (Dɔwɔwɔwo 20:17-38)

DƆWƆWƆWO 20:25-32
25 Azɔ la, menya be mi ame siwo dome menɔ heɖe gbeƒã fiaɖuɖu la ŋutinya la dome ame aɖeke magakpɔm o. 26 Eya ta mele ɖase ɖim na mi egbe be, ne mia dometɔ aɖe tsrɔ̃ la, nyemeɖi fɔ kura o, 27 elabe megblɔ nu siwo katã Mawu di be miawɔ la na mi. 28 Eya ta mikpɔ miawo ŋutɔ mia ɖokui kple alẽha blibo la katã dzi. Gbɔgbɔ Kɔkɔe lae ɖo mi be mianye edzikpɔla. Milé be na Aƒetɔ ƒe hame si eya ŋutɔ ɖo kple Via ƒe ʋu la. 29 Menyae be, ne medzo la, amegãxi wɔadãwo gbɔna mia dome ɖo ge, eye womakpɔ nublanui na alẽha la o. 30 Amewo latso miawo ŋutɔ mia dome, ada alakpa ale be nusrɔ̃lawo nadze wo yome. 31 Eya ta minɔ ŋudzɔ. Miɖo ŋku edzi be ƒe etɔ̃ sɔŋ ye menɔ mia dome, zã kple keli, tsɔ aɖatsi fia nu mia dometɔ ɖe sia ɖe. 32 Azɔ la, mele mia gblẽm ɖe Mawu si me, be wòatsɔ eƒe nya la ave mia nui. Amenuvenya sia ate ŋu ana miatsi ɖe edzi, eye mianyi dome kple ame siwo katã ŋuti wokɔ la.

Gbɔgbɔ Kɔkɔe la na Paulo ka ɖe eƒe mɔ dzi, eye wògblɔ nɛ be yemakpɔ yeƒe gbɔgbɔmeviwo le ema megbe o. Paulo tsɔ ɖokuibɔbɔ xɔ ɖeɖefia sia tso Mawu gbɔ eye wògblẽ eƒe ƒometɔ kplikplikpliwo ɖe Mawu ƒe ƒomea me. Wokpɔ ɣeyiɣi si me woɖe wo nɔewo ɖa kple aɖatsi, eye wokpla asi kɔ na apostolo nyui la, eye wowɔ ɖe Mawu ƒe sedede dzi.

Paulo nya le eƒe dzitsinya me be yemeɖi fɔ le Mawu ŋkume ɖe Efesotɔwo ŋu o, le eƒe nyanyuigbɔgblɔ si wòwɔ si ŋu fɔɖiɖi aɖeke mele o elabena ena Nyanyui bliboa wo, eye wòbia tso wo si be woatrɔ dzime eye wòxlɔ̃ nu wo be xɔse vavãtɔ nanɔ wo si. Etsɔ Nyanyui la ƒe amenuveve ƒe blibonyenye va wo dzi, eye wòɖe gbeƒã Mawufiaɖuƒe la ƒe nyateƒewo kple ŋusẽ bliboe. Etsɔ ɖeɖekpɔkpɔ blibo ɖo Efesotɔwo ŋkume, eye wòɖe alesi woate ŋu adze na Kristo ƒe fia ƒe alẽha la hã me na wo. Ena mɔnukpɔkpɔ wo be woakpɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe lolome. Ale wokpɔ Kristo ƒe ʋu ƒe ŋusẽ kple eƒe ametakpɔkpɔ le dɔwɔwɔ me. Mawufiaɖuƒe la menye nukpɔsusu ƒe susu na hamea o, ke boŋ Mawu ƒe anyinɔnɔ kpli wo kple nusiwo katã nya ma fia. Ale wolala fiaɖuƒe sia ƒe ŋutikɔkɔe ƒe dzedze le Kristo ƒe vava evelia si gogo la me. Ale wova zu ame tsitsiwo le xɔse me eye woƒe sidzedze kple nuteƒekpɔkpɔwo kpakple Mawu ƒe nunanawo ƒe agbanɔamedzi. Gawu esia la, Paulo ɖe Mawu ƒe aɖaŋuɖoɖo ƒe nya ɣaɣlawo katã fia hamea ƒe hamemegãwo eye wòɖe gbeƒã Kɔkɔetɔ la ƒe tameɖoɖowo na wo tso nuwɔwɔ dzi va se ɖe emevava dzi, tso xɔsetɔwo ƒe tiatia dzi va ɖo woƒe yeyewɔwɔ le ŋutikɔkɔe si gbɔna me dzi.

Mawunyaŋutinunya sɔsrɔ̃ goglo, keke eye wòkɔ, megaƒo adegbe be yenya Mawu ƒe lɔlɔ̃nu blibo o, elabena ègakpɔtɔ nye sukuvi si le tsatsam eye ehiã be nàsrɔ̃ nu goglo ku ɖe Mawu ƒe vivisese ŋu, elabena míaƒe xɔse ƒe taɖodzinu menye be míanya mawume nya ɣaɣlawo ko o, ke boŋ be míatsɔe ade dɔwɔwɔ me le agbe ŋutɔŋutɔ me le lɔlɔ̃ ta, elabena xɔse si me dɔwɔwɔ mele o la ku eye viɖe aɖeke mele eŋu o.

Pal tia sɔlemeha la ƒe hamemegãwo be woanye bisiɔpwo, womenye sɔlemehakplɔlawo abe alesi míexlẽe le Arabgbe me gɔmeɖeɖe ƒe kpukpui 17 lia me le ta sia me ene o, alo bisiɔpgãwo alo papawo hã o, ke boŋ subɔla wɔnuteƒewo le sɔlemeha la me, amesiwo ƒe agbanɔamedzie wònye be woawɔ ɖoɖo ɖe kpekpewo ŋu, kple ganyawo dzi kpɔkpɔ. Woƒo ƒu na Gbedodoɖa, wosrã dɔnɔwo kpɔ, woɖe gbeƒã nya nyuia na ame siwo bu eye wofa akɔ na amesiwo le fu kpem. Dɔ aɖeke menɔ wo si si ana fetu wo, dukɔmeviwo ƒe gomenɔamesiwo, bubu aɖeke menɔ wo si o, negbe Kristo ƒe gbɔgbɔmeŋusẽ, si wòtsɔ na wo dɔmenyotɔe, abe alesi wòle klalo be yeanɔ xɔsetɔ ɖesiaɖe me ene. Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒomevi eve mele hamea me o, gake míekpɔa nunana vovovowo kple tsitsi geɖe wu le xɔsetɔwo dome. Woyɔ Kristotɔ ɖesiaɖe be wòazu kpɔɖeŋu na ame bubu siwo le subɔsubɔm kple dzidzɔ le hiãtɔwo dome.

Le amesiwo katã tsɔ Nyanyui la na bliboe eye wotsɔe wɔ dɔe to woƒe nuwɔna me la, Kristo ƒe sededea va eme be: Mixɔ Gbɔgbɔ Kɔkɔe la. Ame si ƒe nuvɔ̃wo nètsɔ ke la, wotsɔe ke wo; eye ame siwo miexe mɔ na wo la, woaxe mɔ na wo. Paulo metia hamemetsitsi siawo le eya ŋutɔ ƒe tiatia nu be woanye hamea ƒe bisiɔpwo o, ke boŋ Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ŋutɔ tia wo eye wòyɔ wo heyɔ wo fũ eye wòtsɔ eƒe kutsetse vovovoawo kɔ wo me. Baba na amesi di vevie be yeawɔ subɔsubɔdɔ le hamea me Gbɔgbɔ Kɔkɔe ƒe yɔyɔ manɔmee, alo be yeaɖe ye ɖokui afia, alo yeakaka yeƒe susu gbegblẽwo ɖe xɔsetɔwo dome, to esia me la, ewɔa nuvevi eɖokui, eye wòdoa dziku na xɔsetɔwo katã. Ekema awu enu kple kpododonu kple mɔkpɔkpɔbuɖeame.

Paulo gblɔ ŋusẽtɔe na amesiwo katã gbã dzimetɔtrɔ, eye wozɔna ɖokuibɔbɔtɔe be: Mikpɔ nyuie, nyemede blibo o, ke boŋ Satana si tsɔ mi abe eƒe aŋutrɔwo ƒe taɖodzinu ene la te nye ŋutɔ kpɔ. Fifia tsɔtsrɔ̃la la di be yeana hamemegãwo kple kplɔlawo nadze nuvɔ̃wo kple ɖikekewo kple dada me ale be xɔsetɔwo nakaka le ema megbe. Le esia ta míesea wogblɔna zi geɖe be: Abe alẽkplɔla ene, abe alẽha ene. Ne mawunyagblɔla la bia tso Mawu si be wòakɔ nunanawo kple yayrawo kple ŋusẽ ɖe eƒe hamea me tɔwo dzi la, eƒe nɔƒe atrɔ kura. Aƒetɔ la na eƒe amenuveve sina abe tɔsisiwo ene ɖe eƒe hame dzi, elabena Kristo tsɔ Gbedodoɖa yɔ hame la me to eƒe ŋusẽ me, esi wònya be menye pastɔ lae nye Kristo ƒe tameɖoɖo o ke boŋ alẽha si le vevie nɛ wu kplɔlawo.

Gake kplɔla siwo le hamea me nye Mawu ƒe amedɔdɔwo kple Eƒe nunɔamesiwo teƒenɔlawo, siwo wòƒle kple Via tenu la ƒe ʋu. Mawu metsɔ sika alo klosalo alo platinum alo kpe xɔasiwo alo uranium xe fe ɖe míaƒe ɖeɖekpɔkpɔ ta o, ke boŋ etsɔ nu xɔasitɔ kekeake si le esi, eya ŋutɔ, sa vɔe be yeaɖe mí. Le esia ta apostolo la de se na hamemetsitsiwo be woanɔ ŋudzɔ vevie eye woanɔ ŋudzɔ ɣesiaɣi le hamea me, woase alẽwo ƒe gbe ɣesiaɣi, eye woabu eŋu nyuie, eye woalé ŋku ɖe ameawo ƒe ʋuʋu ŋu le ŋkeke kple zã me, elabena ele be amegãxiwo nava, eye futɔwo naƒo xlã wo eye fiafitɔwo kple aʋatsokalaawo mele adzɔge tso wo gbɔ o. Nyateƒee, sɔlemeha la ƒe nɔnɔme gakpɔtɔ le afɔku me. Ehiã be míakpɔe adze sii be míenɔa agbe le ŋutifafa me o, le aʋa si le dziƒo kple dzomavɔ dome gɔ̃ hã me.

Vɔ̃ɖinyenye zãa ayemɔ kple amebeble tsɔ kplɔa xɔsetɔwo traa mɔe. Ekema alakpanufiafiawo kple subɔsubɔhawo ƒe nuwɔwɔ aduadu ƒe nɔnɔme kple gotagome nuwɔna si medea akpa aɖeke dzi o ƒe ƒutsotsoe aɖe ado le ɣeyiɣi ɖeka me. Nukutɔe la, ame aɖewo léna ɖe sea ƒe mɔmaɖemaɖeɖenuŋu ŋu, afisi wobiaa ŋutikɔkɔe geɖe wu le Kristo ƒe tsɔtsɔke, eye wodina be yewoato yewo ŋutɔ yewoƒe agbagbadzedzewo me aɖo yewoƒe ɖeɖekpɔkpɔ gbɔ. Eye ne Biblia me xɔse vavãtɔ dzi ɖe kpɔtɔ la, ekema lɔlɔ̃ kple mɔkpɔkpɔ hã nu yina. Menye yometiti kple nuxaxae nye nusi gbɔ hamea ƒe tsɔtsrɔ̃ tso ŋutɔŋutɔ o, ke boŋ alakpanufiafia.

Aleke nàwɔ anya ameblela:

Sɔlemehamemegã ƒe nɔnɔme veviwo dometɔ aɖewoe nye gbɔgbɔwo ƒe nugɔmesese, ale be wòate ŋu ase gbɔgbɔ wɔnuku siwo gena ɖe hamea me ƒe ʋeʋẽ kaba. Emegbe eɖua wo dzi to eƒe lɔlɔ̃ ƒe ɖokuibɔbɔ me, eye wònya amegãxiwo do goe to eƒe Gbedodoɖawo kple eƒe ŋusẽ ƒe nya dzi ale be hamea nakpɔtɔ anɔ lãmesẽ me, anɔ dɔ dzi eye wòawɔ dɔ. Eya ta Paulo subɔ eɖokui ƒe etɔ̃ le Efeso. Woɖo xɔsetɔwo anyi le Kristo ƒe nyateƒe kple lɔlɔ̃ ƒe blibonyenye me. Kpekpe gãwo menye mɔ si dzi woato ana hehe kplɔlawo hena etsɔme o, ke boŋ subɔsubɔdɔ tɔxɛ kple nuƒo didi siwo woƒona kple Aƒetɔ la ƒe ame tiatiawoe. Afisi wowɔa luʋɔwo tutuɖo ɖekaɖeka le ko hafi hamea anɔ anyi.

Tsɔ kpe ɖe aɖaŋuɖoɖo siawo katã siwo Paulo na ŋu la, apostolo kɔkɔe sia srɔ̃e be aɖaŋuɖoɖowo katã meɖea vi o negbe dzimetɔtrɔ kple ŋkuléle ɖe wo ŋu ko. Eyata etrɔ ɖe Aƒetɔ gbagbe la ŋu tẽ eye wòƒo nu kplii eye wòtsɔ bisiɔpwo kple hamea ƒo ƒu ɖe eƒe asiwo me, elabena Yesu koe nye alẽkplɔla nyui si ate ŋu akpɔ ame sia ame ta. Eya ta Paulo tsɔ eƒe agba la de Kristo si me abe eƒe xɔse ƒe veviedodonu ene.

Le ɣeyiɣi ma ke me la, apostoloa fia asi Mawu ƒe ŋusẽtsoƒe ɖeka kolia si nye amenuvevenya la na eƒe nyaselawo. Elabena míekpɔa Gbɔgbɔ la ƒe ŋusẽ kple Mawu ŋuti sidzedze kpakple xɔse ƒe dzideƒo kple lɔlɔ̃ ƒe ʋiʋli tsoƒe aɖeke o, negbe le nubabla yeyea me ko. Eyata apostoloa de se na wò be nàxlẽ Biblia gbe sia gbe kple Gbedodoɖa ne menye nenema o la, àku le gbɔgbɔ me eye nàtsi dzodzodzoe.

Ke gbe sia gbe ŋugbledede le amenuvevenya la ŋu la, edoa ŋusẽ mi le Kristo me eye wòwɔa mɔkpɔkpɔ si woɖe gbeƒãe la ƒe kutsetsewo le mewò. Kristotɔ ɖesiaɖe akpɔ dziƒo gome le menye le xexe sia me o, ke boŋ le ɣeyiɣi mamlɛtɔ me. Migakpɔ mɔ na ga alo bubu, alo xɔwo, alo lãmesẽ, alo ʋuwo tso Aƒetɔ la gbɔ o, ke boŋ midi nu siwo le dziƒo, afisi Kristo bɔbɔ nɔ Mawu ƒe nuɖusi me le. Mía kple ame kɔkɔe siwo katã ku eye wole agbe le dziƒo la, míanyi mía Fofo si le dziƒo la ƒe fiaɖuƒe dome menye le esi míedze nɛ ta o, ke boŋ le amenuveve ɖeɖeko ta. Ame si lé ɖe xexeame ŋu la abu dziƒo, wɔ wò tiatia: Èlɔ̃ Mawu loo alo ga?

GBEDODOƉA: Aƒetɔ Yesu, kpɔ mía ta tso sika Mawu kple syncretism xexemenunya gbɔ. Ðo mí ɖe wò nya ƒe blibonyenye dzi, ale be wò amenuveve nazu mɔ na míaƒe mɔzɔzɔ. Eyata míele ŋku lém ɖe Gbedodoɖa me le wò alẽha titina eye míele biabiam tso asiwò be nàɖe ame geɖe siwo bu eye be nàxe mɔ na mí tso ameblelawo si me. Amen.

NYABIASE:

101. Nu ka tae wòhiã be Mawu ƒe alẽkplɔlawo nakpɔ alẽawo dzi atraɖii?