Previous Lesson -- Next Lesson
3. Yudatɔwo ƒe amedzidzedze ɖe Paulo ŋu kple eƒe ametakpɔkpɔ to Roma-srafowo dzi (Dɔwɔwɔwo 21:27-40)
DƆWƆWƆWO 21:27-40
27 Esi wòsusɔ ʋɛ ne ŋkeke adrẽa nawu enu la, Yudatɔ aɖewo, siwo tso Asia va la kpɔ Paulo le mawuxɔ la me. Wode zi ameha blibo la me, eye wolé Paulo. 28 Wodo ɣli be: “Israel-ŋutsuwo, minya aƒe na mí loo! Ame si le tsatsam le nu fiam le afi sia afi tsɔ le ta gblẽm le amewo katã nu lae nye esi! Eyae tsi tre ɖe dukɔ la, Mose ƒe se la kple teƒe sia ŋu! Ekplɔ Helatɔ aɖewo gɔ̃ hã va mawuxɔa me. Eƒo ɖi teƒe kɔkɔe sia!” 29 Do ŋgɔ la, wokpɔ Paulo kple Trofimo, Efesotɔ la, le dua me, eye wobu be Paulo kplɔe yi ɖe mawuxɔa me. 30 Zi tɔ le du blibo la katã me hoo, eye amewo katã do kple du va lé Paulo, eye wohee do go le mawuxɔa me hetu ʋɔawo enumake. 31 Esime ameawo di be yewoawu Paulo la, nya la ɖo Romatɔwo ƒe aʋakplɔlagã la gbɔ be zi tɔ le Yerusalem-dua katã me. 32 Eɖe asrafo kple aʋakplɔla aɖewo kpe ɖe eɖokui ŋu enumake, eye woƒu du yi ɖe teƒe la. Esi ameawo kpɔ aʋakplɔlagã la kple asrafoawo la, wodzudzɔ Paulo ƒoƒo. 33 Aʋakplɔlagã la te ɖe Paulo ŋu eye wòlée. Eɖe gbe be woablae kple kɔsɔkɔsɔ eve. Azɔ la, ebia be: “Ame kae nye esia? Nu kae wòwɔ?” 34 Ke amehawo nɔ ɣli dom nɔ nyawo gblɔm hoo. Ne ame si gblɔ ale, ame bubu hã nagblɔ nya bubu. Ʋunyaʋunya la nu sẽ ale gbegbe be aʋakplɔlagã la mete ŋu nya nu si tutu dzɔ o. Ale wòɖe gbe be woakplɔ Paulo ayi ɖe mɔ́ la me. 35 Esi wova ɖo atrakpuiawo nu la, ehiã be asrafoawo nakɔ Paulo ɖe ya me, elabe amehawo nɔ nyanyram ŋɔdzitɔe. 36 Ameawo katã kplɔe ɖo hoo kple ɣli be: “Miwui!” 37 Azɔ esi asrafoawo kplɔ Paulo yina gege ge ɖe mɔ́ la me la, ebia aʋakplɔlagã la be: “Meɖe kuku, àɖe mɔ magblɔ nya aɖe na wòa?” Aʋakplɔlagã la biae be: “Ɖe nèse Hela-gbea? 38 Ke menye wòe nye Egiptetɔ ma, si na zi tɔ le ŋkeke siawo me, eye wòkplɔ hlɔ̃dola akpe ene sɔŋ do yi gbedzi oa?” 39 Tete Paulo ɖo eŋu be: “Nye la, Yudatɔwoe menye tso Tarso le Kilikia. Du mafeleŋua me vie menye. Taflatsɛ, ɖe mɔ nam be maƒo nu na ameawo.” 40 Aʋakplɔlagã la ɖe mɔ nɛ. Ale Paulo tsi tsitre ɖe atrakpuia dzi wɔ asi na ameawo be woazi ɖoɖoe. Ɖoɖoe zi, eye wòƒo nu na wo le Hebri-gbe me gblɔ be:
Èse Paulo ƒe ɖokuibɔbɔ kple eƒe lɔlɔ̃ gɔmea? Eva Yerusalem abe asrafomegã si ɖu dzi le aʋa geɖewo me eye wòva kple aboyonu gbogbo aɖewo ene. Nɔvi siwo medzo le dukɔa me o la bia tso esi be wòaŋlɔ eƒe avuwɔwɔwo katã kple gbugbɔgadzɔ si wòwɔ le sɔlemehawo ƒe afisiafi la be, eye wòazu subɔla na ame ene siwo wotu ɖe mɔa dzi. Paulo ɖe asi le eɖokui ŋu esi wòŋlɔ eƒe aʋadziɖuɖuwo be eye wòbɔbɔ eɖokui ɖe kluvinyenye ƒe kɔkuti te na se la te. Exe fe ɖe ame dahe ene siwo wòle be woawɔ woƒe vɔsawo ƒe adzɔgbeɖeɖe dzi. Ewɔ lɔlɔ̃ ƒe dɔa dzi ale be wòaganye nukikli na nɔviawo o, ke boŋ be wòakpɔtɔ anye subɔla na amesiwo gbɔdzɔ le Gbɔgbɔ la me. Ale wòwɔ lɔlɔ̃ ƒe sedede si wòde se na hameawo be woawu enu bene woaƒo asa na mama le nɔviwo dome la dzi.
Gake esi ŋutikɔklɔ ŋkekeawo wu enu la, Yudatɔ aɖewo siwo tso Asia kple Efeso trɔ gbɔ va Yerusalem la kpɔ Paulo wònɔ zɔzɔm le Yerusalem ƒe ablɔwo dzi kple Trofimo, si nye Kristotɔ si tso Trɔ̃subɔdukɔ me. Wogakpɔe ɣebubuɣi eya ɖeka le gbedoxɔa ƒe xɔxɔnu, esi wosusu be egbugbɔ trɔ̃subɔla ma va kɔkɔeƒea me, wodo dziku hedo ɣli sesĩe be woakpe ɖe yewo ŋu, kpekpeɖeŋu! Kpɔ ɖa, ame si gblẽ míaƒe mawusubɔsubɔ me, eye wòfia ame makɔmakɔwo be woage ɖe Mawu ƒe alẽwo ƒe lãkpɔ me aʋatsotso manɔmee eye womazɔ mɔ ayi gbedoxɔa me o, eye sea dzi mawɔmawɔe la, eyae nye tsitretsiɖeŋula si tsi tre ɖe Mawu ŋu la, ɖe ameblela sia ɖa enumake le mia dome eye nàtsɔe ade tsɔtsrɔ̃ me enumake.
Ameawo ʋã eye woƒu du tso goawo katã me, elabena ame sia ame si aƒo ɖi gbedoxɔa la, ado dziku na Mawu ɖe dua dzi eye wòanye dukɔa ƒe futɔ gãtɔ. Esi woƒo ɖi gbedoxɔa la, woʋuʋu dua la, ekema, amewo tso ablɔwo kple aƒewo katã dzi va ƒo ƒu helé Paulo hehee ɖe wo megbe. Eye le kɔnyinyiwo nu la, woƒo asa na ewuwu le gbedoxɔa me. Ne amesiwo nɔ ɣli dom nɔ gbedoxɔa godo la, dzɔlawo doa eƒe ʋɔtruwo bene yewoakpɔ eƒe kɔkɔenyenye kple tomefafa ta.
Le gota la, ameha siwo ƒo Paulo, ƒoe, heƒo afɔ nɛ, henɔ agbagba dzem be yewoawui zi ɖeka ɖe ɣeyiɣiawo katã nu. Eye ɖewohĩ Stefano, amesi woƒu kpe le ƒe alafa ɖeka ƒe akpa enelia do ŋgɔ eye wòku le kpewo ƒe tsidzadza te la ŋu bum Paulo nɔ ɣemaɣi. Ɣemaɣi la, Paulo gakpɔtɔ nye ɖevi ŋutɔ, enɔ agbe to nublanuinya sia me eye wòdzɔ dzi nɛ. Gake afisiae wòle fifia, le funyafunya ma ke te. Kristo ƒe nya gava eme ku ɖe Yerusalem kple eƒe madzɔmadzɔnyenye ŋu esi wògblɔ do ŋgɔ be: Yerusalem, Yerusalem, amesi wua nyagblɔɖilawo eye wòƒua kpe ame siwo wodɔ ɖe gbɔwò!
Nyateƒee! Yudatɔ xɔsetɔ akpe geɖe kple ameha siwo ŋu Yakobo ƒo nu tsoe na Paulo la dometɔ aɖeke meva kpe ɖe eŋu le xaxa sia me o. Gakpe ɖe eŋu la, ɖewohĩ wo dometɔ aɖewo lɔ̃ be yewoahe dzrewɔla sia ƒe agbe ɖa, gake ɖoɖo bubu aɖe nɔ Yesu si kple esubɔla si ƒe kuɣi meɖo haɖe o. Mawu medɔ mawudɔla aɖeke ɖe eƒe ŋutikɔkɔe ƒe atsyɔ̃ɖoɖo me o, ke boŋ ezã tribune aɖe, si ƒu du kple eƒe amegãwo kple asrafo aɖewo yi teƒea, elabena kuxi dziŋɔ sia ʋã du bliboa. Edi be yeakaka zitɔtɔa le gɔmedzedzea me, eyata zazɛ̃nyahelaawo vɔ̃ eye wodzudzɔ Paulo ƒoƒo hena ɣeyiɣi aɖe, si wɔe be ʋɔnudrɔ̃ƒea te ŋu lée. Ede se be woablae abe nuvlowɔla ene be wòaɖee tso dutoƒo. Tribune la bia ame aɖewo tso nusita zitɔtɔa dzɔ ŋu, gake mese naneke gɔme o le zitɔtɔa ta. Esi wòkplɔ gamenɔla la yi mɔ̃ sesẽa me la, dukɔ la li liʋiliʋi le dziku ta, elabena esi le wo si me. Eyata asrafoawo kɔ Paulo ɖe woƒe ta dzi ale be ʋunyaʋunyawɔlawo nagadze edzi o. Eye ɖewohĩ mete ŋu lia atrakpuiawo o le abi siwo wòxɔ ta, gake ameawo do ɣli abe amesiwo wɔ nu ɖe Kristo ŋu ene be: Mikplɔe, miwui, miwui fifia!
Le mɔ̃ sesẽa ƒe agbo nu – Anthony ƒe Mɔ̃ kɔkɔ – si kpɔa sukuxɔa dzi la, Paulo bia tso tribune la si bubutɔe kple nuƒoƒo nyuie be wòaɖo to ye, eye wòɖe eƒe nugɔmesese masɔmasɔ be menye alakpanyagblɔɖila si tso Egipte va o, si kplɔ ame akpe ene tra mɔ, eye wòkplɔ wo to Amitoa dzi yi gbedadaƒo, be yeado go Kristo, be yeazã aʋakɔ sia atsɔ aɖe wo denyigba la tso Romatɔwo si me. Mɔ meli o! Ameŋububutɔe wònye eye menye aglãdzela o, Roma-du si ŋu bubu le mee wòtso. Eɖo kpe edzi to ŋuɖoɖo sia me be yeƒe susu le nunya eye yedze nunya eye be yemedoa dziku o togbɔ be eɖo ku me eye togbɔ be abi siwo le ʋuʋu ɖi eye ʋu nɔ eŋu hã.
Tribune la lɔ̃ ɖe eƒe biabiaa dzi eye wòɖe mɔ nɛ wòƒo nu na ameha la kple susu be yeaɖe nusita masɔmasɔ si le ye kple ame siwo do dziku la dome la afia. Emegbe Paulo tsi tre ɖe atrakpui kɔkɔtɔ kekeake dzi abe ɖe wòle nuƒolanɔƒe ene, emegbe ewɔ dzesi na ameha si yɔ fũu la eye wòdze nuƒoƒo na eƒe amewo. Makpɔ mɔnukpɔkpɔ xɔasi ma tɔgbe be wòaƒo nu na Yudatɔ gbogboawo o, ne wometso enu be eƒo ɖi gbedoxɔa o. Ale Yesu zã eƒe subɔla ƒe fukpekpewo tsɔ ƒo nu tso dzimetɔtrɔ ŋuti mawunya vevi aɖe ŋu na Yudatɔwo ƒe dukɔa. Ðoɖoezizi deto aɖe dze ame siwo ƒe dzi medzɔ o la dome. Amesiame di be yease ameblela sia ƒe nyawo. Wose nya sia nya si do tso Paulo ƒe nu me la gɔme.
GBEDODOƉA: Aƒetɔ Yesu Kristo, èxɔ abi ɖe mía ta, wodo wò apostolowo kpɔ le wò ŋkɔ ta kple fukpekpewo, vevesesewo kple fuɖenamewo. Fia mí be míanɔ agbe le wò ŋkume, na míawɔ nuteƒe na wò ŋkɔ, wò lɔlɔ̃nu nanɔ míaƒe agbe me ale be ame geɖewo nase wò Nyanyui la. Amen.
NYABIASE:
- Nu ka tae Yudatɔwo di be yewoawu Paulo?