Previous Lesson -- Next Lesson
3. Ntoma Polo amibongisi mpo na bozongi na ye na Yelusaleme mpe na nsima na Roma (Misala 19:21-22)
MISALA 19:21-22
21 Nsima ya makambo wana, Polo azwaki ekateli ya kokende na Yelusaleme, koleka na Masedonia mpe na Akaya. Alobaki boye: “Nsima ya kozala kuna, nasengeli komona mpe Loma.” 22 Atindaki basalisi na ye mibale, Timoté ná Elatute, na Makedonia, ntango ye moko aumelaki lisusu na Azia.
Baloma bapesaki liboso nkombo Azia na moko ya bitúká oyo ezalaki ya bango na Anatoli. Efese ezalaki mboka-mokonzi ya etúká yango mpe esika monene ya komema biloko. Na nsima, nkombo “Azia” epesamaki na kontina mobimba ya Azia, oyo bandelo na yango, bitúká na yango, mpe makambo mikemike eyebanaki mpenza te kino pene na ekeke moko na nsima, ntango motuna ebimaki ya kopesa nkombo ya eteni moko ya mobimba.
Na etúká wana ya Anatoli, oyo na ebandeli babengaki yango Azia, Polo asakolaki mbula mibale na ndambo, azalaki koleisa bato oyo bazalaki na nzala ya boyengebene. Yango ebimisaki lingomba moko ya bomoi oyo pole na yango ya bolingo engɛngaki likoló ya bisika oyo ezalaki zingazinga na yango. Nsango malamu ya lobiko ekómaki ata na mboka oyo ezalaki mosika mpenza na etúká yango. Na bongo, Efese ekómaki esika monene ya misato, nsima ya Yelusaleme mpe Antiokia, mpo na ebandeli ya mobembo ya Nsango Malamu na Loma. Uta mboka-mokonzi wana, Paulo akomaki mikanda na ye mibale ya molende epai na Bakolinti. Anyokwamaki mpe mpo na mikakatano na bango mpe abondelaki mpo na bango, kino Nkolo akambaki bandeko kuna mpo na kososola bilimu mpe alongolaki bango na ba complexes intellectuels mpe psychologiques na bango.
Na boumeli ya ntango oyo azalaki na engumba yango, Polo azwaki mosala moko mpo na kozwa mbongo mpo na lingomba ya Yelusaleme, oyo ezalaki na bosɛnga. Asangisaki mangomba ya Baela mpe ya Anatoli na mosala oyo ya ntina, lokola totangi na mokanda na ye ya mibale, mikapo 8-9. Engumba oyo etikalaki, na boumeli ya bankama ya bambula nsima, esika ya boklisto, epai Ntoma Yoane azalaki kobatela etonga ya Klisto. Nkolo na bomoi alobelaki bango na Yoane na emonaneli na ye lokola lingomba mama oyo ezali kobotama (Emoniseli 2:1-7). Na eleko ya Byzance, likita moko esalemaki na Efese na mobu 431 nsima ya liwa ya Klisto.
Na suka ya mosala ya Polo kuna, pene na mobu 55 nsima ya liwa ya Klisto, sima ya kopesa matondi na Klisto mpo na elonga na Asie Mineure, Molimo Mosantu alimbolaki Apostolo epai ya bapakano ete asengeli kozonga noki na Yelusaleme mpo na kosangisa lingomba ya sika na lingomba ya ebandeli kuna. Kasi Polo azalaki na mposa makasi ya komona lisusu bandimi oyo balingaki mingi na mangomba ya Baela. Akanaki, na losambo mingi mpe na bokambi ya Molimo Mosantu, kokende liboso na westi epai ya Loma, mpe nsima na ebimelo na tango epai ya Yelusaleme. Ntoma ayekolaki ete Engumba Mosantu ezalaki te esika ya nsuka ya mobembo na ye ya misionere, mpo ete Molimo Mosantu amonisaki ye ete Loma ekozala mokano na ye ya nsuka. Nsango malamu esopani uta na Yelusaleme kino na Loma, mpe uta na katikati ya Molimo Mosantu kino na ezalela ya bokonzi ya bana mboka, mpo ete ebundeli ya bosembo ekoki kolonga bibundeli nyonso ya bosembo te. Ezalaki na commune, parti, to lingomba te oyo Yesu abengaki te mpo na kotosa. Ye azali Nkolo, mpe liboso na ye mabɔlɔngɔ nyonso makofukama, na likoló mpe na mabele mpe na nse ya mabele, mpe minoko nyonso ekoyambola ete Yesu Klisto azali Nkolo, mpo na nkembo ya Nzambe Tata. Sikawa, nkembo ya nkombo oyo moko ezalaki ntina mpe esengelami na mibembo ya Polo.
Polo azalaki te moto ya mayele oyo azalaki ye moko na bokonzi ya Nzambe, kasi asalaki na boyokani elongo na bandeko mibali mpe basi mingi, oyo bazali komonisa nzoto ya molimo ya Klisto. Moko te kati na bandeko mibali mpe basi akoki kosala kozanga basusu, kondimaka ete tozali na mposa ya mabondeli mpe bosangani na bino, kaka lokola bino bozali na mposa ya mosala mpe mabondeli na biso. Tobondeli mpo na bino; bosambela biso na misala? Paulo atindaki Timote azala mobongisi na ye mpo na mobembo na ye, mpe Timote asalelaki ye na bosembo lokola mwana mobali. Timoté, elenge mobali oyo ya libula ya kosangisa, azalaki mbala mingi boyokani kati na Profeta mpe mangomba ya bilenge. Mpe awa azali sikawa, kobongisaka nzela mpo na Paulo na mobembo na ye ya nsuka, monene ya kopesa mbote ya bopemi.
LOSAMBO: Totondi yo, Nkolo Yesu Klisto, mpo ezali na bokonzi moko te, ata Satana te, oyo ekoki kopekisa mobembo ya elonga na yo ya molimo. Okomisi biso na bonene ya bokonzi na yo. Teya biso totosa mongongo ya Molimo Mosantu na yo, po tokima esika nionso olingi tokende, pe totika esika nionso olingi tokende. Amen.
MOTUNA:
- Mpo na nini esengelaki Paulo akende na Loma?