Mobile device - Print - Bottom

Previous Lesson -- Next Lesson

7. Polo na Athènes (Misala 17:16-34)

---

MISALA 17:30-34
30 Kala Nzambe azalaki kobosana ezaleli ya boye, kasi sikoyo azali kopesa mitindo na bato nyonso bisika nyonso ete bábongola mitema. 31 Pamba té atie mokolo moko oyo akosambisa mokili na bosembo na nzela ya moto oyo ye aponi. Apesi elembeteli ya likambo yango epai ya bato nyonso na kosekwisaka ye na bakufi. 32 Ntango bayokaki nsango ya lisekwa ya bakufi, bamosusu basɛkaki, nzokande bamosusu balobaki ete: “Tokoyoka bino lisusu na likambo oyo.” 33 Bongo Polo alongwaki na kati na bango. 34 Nzokande, bato moke basanganaki na ye mpe bandimaki, kati na bango Dionise Moaréopage, mwasi moko na nkombo Damarisi, mpe bato mosusu oyo bazalaki elongo na bango.

Polo alakisaki bafilozofe ya Atene bonene ya Nzambe Mozalisi mpe ya bomoto lokola elilingi ya Nzambe mpe ya libota ya bonzambe. Oyo akobebisa ekeko oyo na kati na bango, akosambisama, mpe Nzambe atie mokolo oyo akosambisa mokili. Lisosoli nyonso mpe moto nyonso oyo azali na mposa makasi ya bosolo mpe bosembo, mpe mangomba nyonso ya mokili, bayebi ete Nzambe akosambisa mokili engebene na bosembo. Mobeko ya bosembo ezali Nzambe ye moko, Nzambe mosantu oyo eleki monene. Alobaki, “Bózala mosantu, mpo nazali mosantu.” Kosambisama ezali likanisi ya minei ya moboko oyo Paulo amonisaki epai ya bayoki na ye.

Na ntina ya bosambisi oyo ezali koya likolo ya mokili, Polo abengisaki bato banso bazonga epai ya Nzambe, babongola makanisi na bango, mpe bazongisama sika na molimo ya mayele na bango. Tozali na bomoi te mpo na kokokisa likanisi moko, to kokangama na banzambe ya lokuta mpe bilimo ya mbindo, to mpe kobungisa biso nzela na losambo ya bikeko mpe masapo ya bapakano, kasi mpo na komibongisa mpo na mokolo ya kosambisama. Bomoi ezali ndɔtɔ te, to makanisi ya koboya Nzambe te, to mpe misala ya ntɔki, kasi ezali komibongisa mpo na kokutana na Nzambe. Nzambe atikaki bato te boponi ya komilengela mpo na Bosambisi ya Nsuka to te, engebene na bamposa na bango. Na esika na yango, asakoli sikawa na bato banso, bisika binso, ete basengeli koyambola, kotika filozofi ya mpamba ya koboya Nzambe, mpe kotonga bomoi na bango te likolo ya banzambe oyo bazangi bomoi mpe ya mpamba ya tekiniki ya mikolo oyo, mpo ete Nzambe kaka ye moko azali solo, kasi mangomba te oyo ezangi Bosambisi ya Nsuka. Kobongola motema ezalaki motó ya likambo ya mitano oyo Polo alakisaki epai ya bayoki na ye.

Nsima ya maloba ya ebandeli oyo molai mpe ya mozindo, Ntoma epai ya bapakano abandaki eteni ya mibale ya lisukulu na ye, kolobaka ete: “Nzambe akosambisa mokili na moto oyo aponi, Yesu Klisto, oyo azali mosantu mpe azangi mbeba, liwa ezalaki na bokonzi likoló na ye te.” Azali moto se moko oyo Nzambe asekwi; azali na bomoi mpe alongi masumu, liwa, mpe komekama nyonso. Amekamaki, kasi abimaki alongi na komekama nyonso; yango wana azali na lotomo mpe nguya ya kosambisa bato nyonso. Bokonzi nyonso na likoló mpe na mabele epesameli ye. Kolakisa Klisto lokola mosambisi ya bato banso ezali likambo ya motoba ya lisukulu polo na ngomba ya Arès.

Kolimwa ya basumuki ezali mokano ya Yesu te; oyo azali na mposa na yango ezali ya kotya bokonzi ya kimia mpe kobikisa bato nyonso ya masumu. Bomoto ekoki kosepelisa Nzambe te, to kokota na miso na ye ya bule te, na nzela ya filozofi, kasi kaka na nzela ya kondima —elingi koloba, kotosa Nzambe mobimba. Klisto azali kosalisa biso tózala na kondima oyo mpe tókɔta na kondimana ya sika; yango ezali likoki ya kokima etumbu ya Nzambe. Klisto asengi biso te tozonga epai ya Nzambe, to tózongisa makanisi na biso sika na biso moko te. Ayebi ete soki ye te tokoki kosala eloko te. Asalisaka biso toyambola, tososola, mpe tozala na bondimi, oyo ezali kaka kondima te, kasi boyokani ya moto ye moko na Klisto ya bomoi mpe Molimo Mosantu, oyo azali nguya oyo epesaka biso makasi mpe bosikisiki na bondimi mpe etamboli malamu. Kondima na Klisto ezongisaka biso sika; yango wana tokoki te kondima na mbala moko bikeko, bilimu ya mbindo, mpe bafilozofi mpe kolanda Klisto, mpo ete komitika mobimba epai ya Klisto ebongoli biso na elilingi ya Mwana ya Nzambe. Ososolaki likanisi ya nsambo na lisukulu ya Polo, ete Klisto apesi biso kondima, kasi filozofi te, lokola nzela se moko oyo bato ya masumu bakoki kobikisama?

Likambo ya ntina mingi oyo tosengeli komekola na bomoi ya Yesu ezali lisekwa na ye ya nkembo. Ezalaki na lisekwa na ye nde nguya, bosantu mpe bwanya ya Nzambe ekómaki kristale. Alongaki mpenza liwa mpe nguya na yango, kaka ndenge alongaki bampasi nyonso. Na lisekwa na ye, mpisoli elongamaki. Likanisi ya kozanga elikya euti te na kosambisa, to mpe na likanisi oyo ete ntina ya lisolo ya bato emonisi ete bomoi ezali na ntina te. Tosengeli te kokangama to kolanda filozofi ya Stoïke ya makasimakasi. Bomoi ya seko na bopeto, na nkembo, mpe na esengo ezali kongenga na horizon ya lobi na biso. Polo, na nzela ya makanisi na ye ya mwambe ya liboso, abengisaki bafilozofe mpo na kondima Klisto, Nkolo ya bomoi mpe oyo apesaka bomoi, oyo kati na ye bomoi ya seko emonisami na nzela ya lisekwa na ye. Etinda yango epesaki bayoki na ye mokano ya lisolo ya bato mpe moboko mpo na koyamba bomoi ya boklisto.

Mpo na yango, bato ya kokanisa basekaki, po philosophie ya batu esukaka na liwa, pe ba réussites nionso ya batu ekozua suka na yango na porte oyo ememaka na suka ya mokili. Moto oyo akanisaka sembo andimi ete akoki kokanisa kaka makambo oyo ekoki kosalema mpe oyo ezali na makanisi malamu. Sikawa, lisekwa ya Klisto ezali, mpo na ntina ya bomoto ya bomoto, bobele lisapo mpe ezali na makanisi te. Nkunda ya Klisto oyo efungwamaki eningisaki bato ya Atene, mpe bafilozofi na bango ebimaki na ndenge oyo bazalaki kokanisa makanisi mpe ndelo na yango, na kozanga koyeba makambo oyo ezalaki na ntembe mpo na oyo ezali koleka liwa, mpe na kozanga kondima mpenza. Polo alobi polele na mikanda na ye ete moto moko te akoki koyeba bonzambe ya Klisto soki Molimo Mosantu azali te; ye oyo akangami na elimo na ye moko ya sikisiki azali na mposa ya kozwa Molimo ya Nzambe te.

Ezalaki mpasi ya bololo mpo na Polo ete bafilozofe minene mpe balandi na bango na mokili mobimba basɛkaki ye na miso ya bato to batyaki likebi na ye nsima ya mokɔngɔ na bango, balobaka na kotyola ete: “Soki Nzambe alingi, tokoyoka yo mbala mosusu.” Kasi na bosolo, bayokaki lisusu liloba ya Nzambe te, mpo Paulo atikaki engumba nyɛɛ mpe na mawa. Lolendo ya bafilozofe epekisaki bango kozwa lobiko ya Klisto, mpe Paulo alimbolaki biso na makasi na mokanda na ye ya liboso epai ya Bakolinti (1:12; 2:15) bokeseni kati na filozofi mpe kondima. Okoki te kososola mpenza makambo oyo Paulo akutanaki na yango na Athènes soki oyekoli na mozindo mokapo oyo etángamaki na mokanda na ye ya liboso epai ya Bakolinti te.

Kasi litatoli ya bomoko ya Nzambe, Mozalisi monene, mpe libiangi ya boyamboli liboso ya bosambisi ya Nzambe, elongo na kolakisa bondimi na Klisto oyo asekwi, etikalaki te kozanga mbuma. Moko ya bakambi ya Areopage mpe mwasi moko ya lokumu bandimaki kondima na Klisto mpe bazongisamaki sika na ye, bazwaki bomoi ya seko. Na Athènes, na kati ya lolendo ya bafilozofe oyo bakufá miso, lingomba moko ya moke, ya komikitisa esalemaki, oyo ezalaki kobika na bomoi mobimba ya Klisto oyo asekwi.

LOSAMBO: Nzambe mosantu, tofukami liboso na yo, mpo ete bokonzi na yo etongami te na kotosa Mibeko ya Moize, to mpe na bososoli ya bafilozofi ndenge na ndenge, kasi na kondima na Mwana na yo Yesu Klisto, oyo alongoli biso na bobangi ya etumbu mpo na esengo ya bomoi ya seko. Amen.

MOTUNA:

87. Nini ezali nzela se moko ya lobiko na esambiselo ya Nzambe na mokolo ya nsuka?

Mobile device - Print - Top