Mobile device - Print - Bottom

Previous Lesson -- Next Lesson

a) Nu kɔkɔe si susɔ la li ŋutɔŋutɔ (Romatɔwo 11:1-10)

---

ROMATƆWO 11:1-10
1 Ke mabia be: “Ekema Mawu ɖe wòɖe asi le eƒe dukɔ ŋu keŋkeŋ loo?” Gbeɖe! Nye ŋutɔŋutɔ hã Israeltɔ menye, henye Abraham ƒe dzidzimevi, eye metso Benyamin-to la me. 2 Mawu meɖe asi le eƒe dukɔ, si eya ŋutɔ tia da ɖi la ŋu kura o. Alo ɖe mienya nya, si woŋlɔ ɖe mawunya me le Eliya ŋuti, le ale si wòʋli nya kple Mawu le Israel ta la oa? 3 Ebe: “Aƒetɔ, wowu wò gbeƒãɖelawo, eye wogbã wò vɔsamlekpuiwo gúdugudu. Nye ɖeka koe susɔ ɖi, eye wodi be yewoawu nye hã.” 4 Ke ale ke Mawu ɖo eŋu nɛ? Ebe: “Nye ŋutɔ megblẽ ame akpe adrẽ, siwo mede ta agu na Baal o la ɖi na ɖokuinye.” 5 Ale, le fifi ɣeyiɣiwo me hã la, egasusɔ ame ʋɛ aɖewo, siwo nu wove hetia da ɖi la. 6 Mawu ɖe wòve wo nu hetia wo, ke menye le woawo ŋutɔ ƒe agbagbadzedze aɖeke ta o. Nenye be nu si wowɔ dzie Mawu kpɔ hafi tia wo la, anye ne ale si wòve wo nui la, meganye amenuvevee wònye o. 7 Nu ka! Israel-dukɔ ƒe asi mete ŋu su nu si dim wònɔ la dzi o. Ame ʋɛ siwo Mawu tia la koe kpɔe, ke ena ame mamlɛawo sẽ to goŋgoŋ. 8 Abe ale si woŋlɔe ɖe mawunya me ene la, “Mawu na wode nu gɔme se ge do kpoe; va se ɖe egbegbe la, woƒe ŋkuwo le ʋuʋu ɖi alea, ke womele nu kpɔm o; woƒe towo le keke ɖi alea, ke womele nu sem o.” 9 David hã gblɔe be: “Na woƒe nuɖukplɔ̃ gã, siwo woɖona la, natrɔ zu gamɔ̀ aɖe wo kple nu si woakli adze anyi, eye woahe to na wo! 10 Nà woƒe ŋku dzi natsyɔ kplo, ale be womagate ŋu akpɔ nu o; eye nàna woƒe fukpekpe nawɔ wo woaxa gobaa tegbee.”

Apostolo Paulo dzra ɖo be yeaʋli nya le Abraham viwo ƒe ɖeɖekpɔkpɔ kple woƒe tsɔtsrɔ̃ ŋu. Ebia nya aɖe si naa ame ƒe dzi gbãna be: Ðe nubabla la ƒe Aƒetɔ la nya eƒe dukɔ sesẽawo ɖa tegbeea? (Psalmo 94:14).

Paulo ɖo eƒe biabiaa ŋu gblɔ be: Gbeɖe o, manya wɔ o. Elabena nyee nye Aƒetɔ la ƒe amenuveve xɔname la ƒe kpeɖodzi. Eɖem, togbɔ be nuvɔ̃wɔlae menye hã. Metso Benyamin-to me, Abraham ƒe dzidzimevi. Aƒetɔ la yɔm, tsɔ kem, eye wògagbɔ agbem. Meli abe Aƒetɔ la ƒe amenuveve xɔname na Yakob ƒe dzidzimeviwo ƒe kpeɖodzi ene.

Abe ale si wogbugbɔ dzim le Kristo me ene la, nenema kee Aƒetɔ la yɔ amewo tso Yakob ƒe toawo katã me enuenu, eye wòɖe wo heyra wo hedɔ wo ɖa. Aƒetɔ la to wo dzi ɖo Kristotɔnyenye vavãtɔ anyi. Ne menye Yudatɔ siwo va zu Kristotɔwo eye wowɔ wo yeyee le Kristo me o la, anye ne womate ŋu aŋlɔ Nyanyuia o. Woawoe nye Mawu Fiaɖuƒe la ƒe dzi, eye woto wo dzi woƒã Mawu ƒe luku ɖe dukɔwo dome. Nuŋeɣia dzina ɖe edzi le eɖokui si, eye Aƒetɔ la ƒe fiaɖuƒe la va nɔa kekem ɖe enu ɣesiaɣi, le ɖoɖoezizi me.

Dukɔ tiatia aɖe le Mawu si; megbe eƒe lɔlɔ̃tɔwo o; mɔ tɔxɛ aɖewo le esi si dzi wòato aɖu eƒe gbɔgbɔmefiaɖuƒea dzi. Nyateƒee, Yakob ƒe dzidzimevi akpa gãtɔ gakpɔtɔ gbea Yesu kple eƒe nusrɔ̃lawo egbea, eye woléa fu wo elabena wodzea mawu bubuwo yome. Gake aleke nɔnɔmea nɔ le nyagblɔɖila Eliya ƒe ɣeyiɣia me? Nyagblɔɖila dzinɔameƒotɔ sia fa konyi le xɔsetɔwo yometiti ʋukɔkɔe si dze egɔme le dziehefiaɖuƒea me le fianyɔnua ƒe gbeƒãɖeɖe be yeƒe ku gbɔna megbe (Fiawo I, 19:10-14).

Emegbe Yehowa ɖo eŋu nɛ kple akɔfafanyawo be: “Ke magblẽ ame akpe adre ɖe Israel, amesiwo katã mebɔbɔ klo na Baal o, eye womegbugbɔ nu nɛ kple woƒe nu o” (Fiawo I, 19:18). Ame aɖeke menya afi si nuteƒewɔla maʋãmaʋã siawo dometɔ aɖeke le o. Le woawo gome la, woawoe nye ame susɔe kɔkɔeawo, eye ɖewohĩ wonya wo le Samaria ƒe tsɔtsrɔ̃ɣi hekplɔ wo yi kluvinyenye me; emegbe woyi kple eƒe dukɔ eye woɖe gbeƒã woƒe xɔse le xexeame katã. Mawu kpɔa eƒe nuteƒewɔlawo ta, eye ame aɖeke mate ŋu axɔ wo le esi o. Medoa agbe si me dzidzeme le ƒe ŋugbe na wo o, ke boŋ enaa gbɔgbɔmekakaɖedzi mavɔ eƒe ɖasefowo (Yohanes 10:29-30).

Le nyaʋiʋli sia me la, Paulo gblɔ be: “Nenema ke le fifi ɣeyiɣia me hã la, ame susɔe aɖewo li, le amenuveve ƒe tiatia nu.” (Romatɔwo 11:5).

Nya sia nye nyateƒe tso esime wodzi Kristo. Kristotɔ wɔnuteƒewo ƒe dzesi menye ŋusẽ, alo bubu, alo ɖoɖo, alo kesinɔnu o, ke boŋ Yesu yomedzedze, le fukpekpe gɔ̃ hã me. Ale Yesu fa akɔ na xɔsetɔ ʋɛ siwo dze eyome la gblɔ be, “Migavɔ̃ o, alẽha sue, elabena edzɔ dzi na mia Fofo be yeana fiaɖuƒe la mi” (Luka 12:32; 22:28-29).

Fofo la kple Vi la kpakple Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ƒe ŋusẽ ɖoa ame kɔkɔe tiatia aɖewo ƒe ame ŋkuta yayrawo anyi ɣesiaɣi, kple le dukɔ ɖesiaɖe me. Paulo kple Barnaba gblɔ na amesiwo woyɔ le Trɔ̃subɔlawo dome, abe woƒe mawunyadɔgbededɔ gbãtɔ ƒe akpa aɖe ene be: "Ele be míato nɔnɔme sesẽ geɖewo me hafi age ɖe Mawufiaɖuƒe la me." (Dɔwɔwɔwo 14:22).

Apostolo Paulo na gɔmesese sia de to eye wòɖi ɖase le Romatɔwo 11:6 be Yakob viwo ƒe ame susɔeawo gakpɔtɔ li, eye le amenuveve ɖeɖeko ta la, ame susɔe sia matsrɔ̃ o. Aƒetɔ la kpɔa wo ta tso satana ƒe dodokpɔwo me le ŋkeke mamlɛawo me; Ekplɔa wo abe Alẽkplɔla Nyui la ene. Ame susɔe sia menye ame dzɔdzɔe alo mawuvɔ̃la wu, alo ame tiatia le eya ŋutɔ ƒe dɔwɔwɔwo ta o; ke boŋ nyuiwɔwɔ siwo katã le eme la nye amenuveve ɖeɖeko ƒe kutsetse. Ele be míaxɔ Kristo ƒe amenuveve ƒe ŋusẽ si ƒo xlã nusianu eye wòxɔ aƒe ɖe afisiafi, si kpɔa Israel ƒe ame susɔe kɔkɔeawo ta la dzi se, eye míada akpe na Aƒetɔ la ɖe eta, elabena Eƒe nɔƒee nye míaƒe Kristotɔwo ƒe anyinɔnɔ ƒe nya ɣaɣla.

Paulo bia eɖokui le Romatɔwo (11:7) me be: Nukae nye Yakob viwo ƒe gbɔgbɔ me nɔnɔme ɣemaɣi kple fifia? Nukae nye woƒe taɖodzinu le se (Mose ƒe Sea) dzi wɔwɔ me? Eye taɖodzinu kae le woƒe mawuvɔvɔ̃ ŋu si gbɔ womete ŋu ɖo o? Woto woƒe taɖodzinua ŋu, woklã woƒe fia ɖe ati ŋu, wosẽ dzime ɖe Gbɔgbɔ Kɔkɔe la ŋu, eye woɖoe koŋ trɔ megbe de Mawuɖekaetɔ̃ Kɔkɔe la ƒe ɖekawɔwɔ. Wosubɔ fiawo kple kplɔlawo le dukɔ bubuwo me eye wozu kluviwo, eye wolala Kristo ƒe Futɔ la be wòaɖu fia kplii ɖe dukɔwo katã dzi. Nyateƒe veve sia melɔ Yakob viwo katã ɖe eme o, elabena Gbɔgbɔ Kɔkɔe lae wogbugbɔ dzi Abraham ƒe viwo ƒe akpa sue aɖe. Emegbe wokpɔe be nuvɔ̃wɔlawoe yewonye, ​​eye woʋu woƒe nuvɔ̃wo me gaglãa, woxɔ Mawu ƒe Alẽvi fatu la dzi se, woxɔ tsɔtsɔke, eye wotsɔ Gbɔgbɔ si ŋugbe wodo la si ami na wo. Ale wonɔ agbe le Kristo me, eye wozu hamevi dovevienuwo le eƒe gbɔgbɔmeŋutilã me.

Le woƒe dukɔa me tɔ akpa gãtɔ gome la, wosẽ dzime (Mose V, 29:4; Yesaya 29:10). Woxɔ gbɔgbɔ si medea vovototo nyui kple vɔ̃ dome o, eye medea dzesi wo hã o, ke boŋ wowɔa nu abe alesi wodi ene kple ɖekematsɔleme ɖe Mawu kple agbenɔnɔ le ku megbe ŋu. Ŋku siwo mete ŋu kpɔa nu o kple to siwo mete ŋu sea nu o nɔ wo si, eyata Fia Dawid do gbe ɖa na Aƒetɔ la, hebia tso esi be wòahe to na ame akpa gãtɔ sia eye wòana woƒe ɖoɖowo nanye mɔ̃ kple mɔ̃ na wo (Psalmo 69:23-24).

Gake Yesu trɔ Dawid ƒe nya sesẽ siawo, eye wòde se na eƒe nusrɔ̃lawo be: “Milɔ̃ miaƒe futɔwo, miyra amesiwo ƒoa fi de mi, miwɔ nyui na amesiwo lé fu mi, eye mido gbe ɖa ɖe amesiwo wɔa nuvevi mi, eye woti mi yome la ta, ne miazu Fofo si le dziƒo la ƒe viwo.” (Mateo 5:44-45).

Ame tiatia kɔkɔe susɔeawo, kple Kristotɔnyenye le xexeame katã, ɖea woƒe anyinɔnɔ ƒe vevienyenye fiana to Kristo ƒe sedede siawo dzi wɔwɔ me le yometiti, nyaƒoɖeamenu, kple alakpanutsotsowo dome.

GBEDODOƉA: Dziƒofofo, míele ta dem agu na wò le Abraham viwo ƒe xexlẽme si le dzidzim ɖe edzi ta, amesiwo ʋu woƒe dziwo na Gbɔgbɔ Kɔkɔe la, wokɔ wo ŋu to Yesu ƒe ʋu me, eye woxɔ agbe mavɔ. Do ŋusẽ xɔsetɔ yeye siawo eye nàkpɔ wo ta, ale be woakpɔ wò anyinɔnɔ kpli wo le yometiti sesẽwo dome, akpɔ kpekpeɖeŋu tso nɔviŋutsu kple nɔvinyɔnu siwo le xɔse me gbɔ, eye womagadze kɔmamãwo kple mamawo me o.

NYABIASE:

71. Nukae Mawu ƒe nya si wògblɔ na nyagblɔɖila Eliya fia, be edzra ŋutsu akpe adre ɖo, siwo mebɔbɔ klo na Baal o?
72. Nukae Paulo ƒe nya la fia be eya kple Yudatɔ Kristo ƒe nusrɔ̃lawo katã nye Mawu ƒe dukɔ tiatia ƒe ame susɔe kɔkɔeawo me tɔwo?

Mobile device - Print - Top